De mooiste boeken van 2018

Onbekend maar des te beminder

Wat een jaar toch weer. En het is ook alweer om. We hoeven de klimaatdiscussie niet nog ingewikkelder te maken dan die al is, maar het lijkt wel of met al dat extreme weer de tijd ook anders verloopt. Die zomer bijvoorbeeld, die maar duurde en duurde, zo heet en zo lang dat zelfs iedereen die van lekker weer houdt er genoeg van kreeg, die zomer, die pas eindigde in oktober, die zomer lijkt nu alweer zo ver achter ons te liggen. We moesten water hamsteren, weet u nog? En wat was iedereen inventief – plantjes water geven met het afgekoelde kooknat van de aardappels en zo. Even leek het of we met z’n allen de grootste problemen het hoofd konden bieden, maar ik durf te zweren dan niemand meer een emmer in het gootsteenkastje heeft staan waarin ie het spoelwater van de sla opvangt. Iedereen trekt gewoon weer door bij elk wc-bezoek, ook na het kleinste plasje. En zo bleek maar weer dat we best willen, maar we moeten het echt voelen, de noodzaak. En: onbekend maakt onbemind. Zolang we niet wéten dat gebrek aan schoon drinkwater aanstaande is, en dan niet ‘weten’ als in vermoeden, maar als in ‘weten’ met dat iemand het voorrekent en dat je ook echt op de vingers wordt getikt als je je gazon sproeit, blijft het een achtergrondruis. Je wilt er wel naar luisteren, maar liever nog hoor je niks.Urgentie. Onbekend maakt onbemind. Wéten. Je kunt deze woorden in een klimaatdebat op tafel gooien, maar je kunt ze net zo goed inbrengen in een gesprek over literatuur.
Meer nog dan over het weer gingen de gesprekken achter de toonbank deze zomer over literatuur. Of eigenlijk: over één bepaald boek. Roza van Olivier Willemsen. Een roman van bescheiden omvang die de gemoederen van bijna alle Linnaeus-medewerkers nog verhitter maakte dan de buitentemperatuur. Op een zeker moment werd er zelfs gerept van een Roza-rage, zozeer hield het boek ons in de greep. Nu gebeurt het wel vaker dat meerdere collega’s één bepaald boek mooi vinden, maar het leuke was nu dat iedereen een andere lezing had. Iedereen had zijn eigen verhaal, zijn eigen interpretatie, zijn eigen vragen en soms zelfs frustraties. Steeds als er iemand bij kwam die het gelezen had moest de airco een tandje hoger omdat de discussies zo hoog opliepen dat we het er warm van kregen. En met terugwerkende kracht: sorry klanten, dat u soms even wat langer moest wachten omdat we nog even onze argumenten kracht bij moesten zetten in de discussie wie er nou eigenlijk de waarheid had gesproken en wat we toch moesten met het einde. En dat broertje, was dat wel een broertje?! Gek genoeg bleef het boek nagenoeg onbesproken onder recensenten. Terwijl Roza in onze catacomben werd doorgegeven, zoekraakte, werd ontleed, nat werd in een ingeregende tent, liefdevol en handmatig werd gedroogd, bij thuiskomst toch nog weer zoekraakte en in verkeerde tassen belandde, wisten heel veel mensen nog steeds van niks. Het blijft vreemd: als een boek heel veel aandacht krijgt zal het wel een goed boek zijn; blijft het onbelicht, dan kunnen we het vast overslaan.

Maar even terug naar het klimaat: als we er helemaal niks meer over horen, betekent dat niet dat de lucht ineens schoon is en de zee geen plastic soep. Kortom: omarm het onbekende (en je eigen middelmatigheid, maar dat is weer voor een heel ander stukje) en ga op avontuur in de literatuur, te beginnen met een middagje grasduinen in onze lijstjes.

Wij wensen u een avontuurlijk nieuwjaar!

Edith

Welke boeken vonden wij de mooiste van het afgelopen jaar?

Ontdek onze favorieten van 2018.

De favorieten van Marianne:

Normal People – Sally Rooney
In de vorige nieuwsbrief tipte ik Sally Rooneys boek Gesprekken met vrienden. Ik was dan ook erg benieuwd naar haar volgende boek. Het is nog niet vertaald dus las ik het in het Engels, maar dat is ook voor een niet zo ervaren Engels-lezer zoals ik prima te doen.
Connell en Marianne groeien op in een klein dorp op het Ierse platteland in totaal verschillende omstandigheden: een ander milieu, een ander soort gezin. Ze zitten op dezelfde middelbare school. Connell is daar populair, maar Marianne niet. Toch ontwikkelt zich in het geheim een speciale band tussen hen. De band blijft gedurende hun jeugdjaren bestaan en de verhoudingen veranderen continu. Wat is normaal en wat niet? Privileges, dominantie, seks, vriendschap, ouders, eenzaamheid, onmacht en macht zijn onderwerpen die de revue passeren. Zo echt en raak beschreven in simpele bewoordingen dat het verhaal je opslurpt en meevoert. Het blijft spannend doordat je zo meevoelt met beide personages en je het ze ontzettend graag gunt dat ze elkaar gelukkig maken. Of dat lukt…

De volgende scan duurt vijf minuten – Lieke Marsman
In De volgende scan duurt vijf minuten onderzoekt Lieke Marsman in tien gedichten en een essay hoe een ziek lichaam (ze kreeg de diagnose kanker) zich verhoudt tot de wereld. Ze heeft iets heel moois gemaakt van iets heel persoonlijks en naars zonder dat het ongemakkelijk of sentimenteel wordt. Bovendien richt ze haar blik niet uitsluitend naar binnen; ze heeft ook een duidelijke kijk op onze huidige ‘zieke’ samenleving. Lieke Marsman zegt met weinig woorden veel over onze huidige maatschappij. Ik heb het in één keer uitgelezen en ik ga het zeker nog eens lezen.

De grote oven van Van Boven – oermakkelijke ovenrecepten – Yvette van Boven
Wekelijks bedenkt Yvette van Boven voor Volkskrant Magazine een ovenrecept. Meer dan negentig nieuwe recepten zijn gebundeld in dit mooie boek. De recepten zijn simpel, duidelijk, lekker en prachtig geïllustreerd. Ze worden allemaal voorafgegaan door een leuke anekdote. Ik licht er eentje uit die mij als Limburgse breed deed glimlachen:

Een poosje terug was het carnaval. Nou liep ik niet direct elk café onder de rivieren in polonaise af, maar ik kreeg wel wat vrienden te eten tijdens vastelaovend. En omdat ik Limburgse ouders heb, krijg je daar toch iets van mee. Ik besloot een grote pan zoervleis voor ze te maken: diepbruine zoetzure stoof, die mijn vader vroeger traditioneel met paardenvlees voor ons bereidde. Helaas vond ik geen geschikt veulen en maakte het toen maar van rund. Dat bleek goddank even lekker als het zoervleis dat ik mij herinnerde. Ik bakte er naar goed Limburgs gebruik een berg frieten bij in ossewit, klopte zelf een bak mayo en schilde appels voor appelmoes. Voor toe bakte ik een vlaai. Ik vond rijpe pruimen in de supermarkt en maakte een fris taartje dat in het laatste gaatje paste. Eén vlaai voor 6 (onder de rivieren) tot 8 personen (boven de rivieren).

Vosje – Edward van de Vendel & Marije Tolman
Een avontuurlijk verhaal over een nieuwsgierig vosje, dat meerdere lagen kent. Het is al lovend besproken in de pers en ik wil het hier nog graag een keer zeggen: wat is het mooi! De illustraties zijn echt betoverend. Het fel-oranje vosje springt van de pagina’s af. Een prachtige, bijzondere samenwerking tussen auteur en illustrator.

Vaste gasten – Merel Thie
Hoewel mensen zichzelf als unieke individuen zien, vertonen ze vaak opvallend overeenkomstig gedrag. Merel Thie heeft een scherp oog voor het gedrag en de heimelijke motieven van ‘de gemiddelde Nederlander’. Of het nu op het schoolplein, in het verkeer of op een verjaardagsfeest is. Vaste gasten is een bijzonder grappig boek waarin u ongetwijfeld buren, collega’s of vrienden zal herkennen. Of misschien wel uzelf.

Normal People

When they both earn places at Trinity College in Dublin, a connection that has grown between them lasts long into the following years. This is an exquisite love story about how a person can change another person's life - a simple yet profound realisation that unfolds beautifully over the course of the novel.

De volgende scan duurt vijf minuten

Meteen na haar schrijversresidentie in Tilburg kreeg Lieke Marsman ernstig nieuws: ze had kanker. In 'De volgende scan duurt vijf minuten' onderzoekt zij in tien gedichten en een essay hoe een ziek lichaam zich verhoudt tot een zieke wereld. ‘De kortstondigheid van mijn behandeltraject heeft ervoor gezorgd dat ik sinds mijn operatie het gevoel heb met lege handen te staan en ik heb het schrijven van dit boekje nodig om de tijd kloppend te maken, mijn ziekteproces wat uit te rekken. Maar ik heb geen idee wat ik moet doen als ik dit boekje inlever. Hoe moet ik mijn leven weer oppakken?’ In 'De volgende scan duurt vijf minuten' wordt de blik niet uitsluitend naar binnen gericht, integendeel: het is ook een vurig pleidooi om om je heen te kijken en je maatschappelijke verantwoordelijkheid op je te nemen in een zieke samenleving.

De volgende scan duurt vijf minuten

Meteen na haar schrijversresidentie in Tilburg kreeg Lieke Marsman ernstig nieuws: ze had kanker. In 'De volgende scan duurt vijf minuten' onderzoekt zij in tien gedichten en een essay hoe een ziek lichaam zich verhoudt tot een zieke wereld. 'De kortstondigheid van mijn behandeltraject heeft ervoor gezorgd dat ik sinds mijn operatie het gevoel heb met lege handen te staan en ik heb het schrijven van dit boekje nodig om de tijd kloppend te maken, mijn ziekteproces wat uit te rekken. Maar ik heb geen idee wat ik moet doen als ik dit boekje inlever. Hoe moet ik mijn leven weer oppakken?' In 'De volgende scan duurt vijf minuten' wordt de blik niet uitsluitend naar binnen gericht, integendeel: het is ook een vurig pleidooi om om je heen te kijken en je maatschappelijke verantwoordelijkheid op je te nemen in een zieke samenleving.

De grote oven van Van Boven

Wekelijks bedenkt Yvette voor Volkskrant Magazin een ovenrecept. De nieuwste recepten zijn nu gebundeld in dit derde deel van [i]De grote oven van Van Boven[/i]. Wat haalt Yvette deze keer uit haar oven? Wat dacht u van herfstig gevulde portobello’s, een versgebakken proemevlaai ofkoolrolletjes met karwij en hazelnoot.[br]Meer dan negentig nieuwste en leukste recepten zijn gebundeld in dit fijne boek. Steeds met duidelijke, foolproof receptuur zoals we van Yvette gewend zijn én voorzien van een mooie tekening met korte instructies en een foto. Alles gaat de oven in: groente, vlees, vis en uiteraard wordt er ook zoet gebakken. Kortom: dit is weer een heerlijk boek met heel veel oveninspiratie.

Vosje

Als een jong vosje per ongeluk in een kuil valt, begint er een droom zoals hij nog nooit heeft gehad. Hij beleeft zijn hele vossenleven opnieuw. Vanaf het moment dat hij heel klein was, zo klein als een appeltje. Opnieuw gaat hij voor het eerst naar buiten, het hol uit, midden in de nacht. Hij speelt weer met zijn vossenbroer en -zusjes in het bos en de duinen. Hij ontmoet weer het ree en ook de mensenjongen. Dan is daar de KLAP en belandt Vosje in een diepe kuil… Maar gelukkig is de redding nabij!

Vaste gasten

Hoewel mensen zichzelf als unieke individuen zien, vertonen ze vaak opvallend overeenkomstig gedrag. Iedereen kent de vriend die ‘nog wel even kijkt’ of hij naar je feestje komt, ‘de lekker vrije vrouw’ in de sportschool of de podiumpakker op een begrafenis. Merel Thie heeft een scherp oog voor het gedrag en de heimelijke motieven van ‘de gemiddelde Nederlander.’ Of het nu op het schoolplein, in het verkeer of op een verjaardagsfeest is. Dit maakt Vaste gasten tot een hilarisch boek waarin de lezer ongetwijfeld buren, collega’s of vrienden zal herkennen. Of misschien wel zichzelf. ‘Merel Thie opent je de ogen: er blijken niet alleen types op kantoor te zijn, ze zijn overal.’ Japke-d. Bouma

De favorieten van Edith:

Avond in het paradijs / Welkom thuis – Lucia Berlin
O, mensen, het boekengeluk zit ’m dit jaar echt in de staart: op de valreep verschenen er maar liefst twee boeken van Lucia Berlin. U kent haar misschien nog wel van Handleiding voor poetsvrouwen (bonustip: nu in de ramsj, schande natuurlijk, maar wel leuk voor de decembermaand). Berlin schreef niet veel, maar o, wat hou ik veel van elk verhaal dat ze naliet. In Avond in het paradijs zijn 22 verhalen opgenomen, Welkom thuis biedt onderdak aan haar memoires, dagboekaantekeningen, brieven en foto’s – wat was ze prachtig. Wat een vrouw, wat een leven. Het is geweldig om beide boeken naast elkaar te lezen. Welkom thuis biedt een kijkje achter de schermen, je herkent huizen, mannen, liefdes die in haar verhalen een rol spelen. Haar verhalen zijn warm, grappig en barsten van de levenslust. Een betere uitsmijter had dit boekenjaar niet kunnen krijgen.

Heterdaad – Johan Harstad
Om zichzelf los te weken uit het Max&Mischa-universum dat hij schiep in Max, Mischa & het Tet-offensief onttrok Harstad Frode Brandeggen, schrijver van thrillers voor mensen met weinig tijd, aan de vergetelheid. Hij liet zijn nagelaten werk bezorgen door Brandeggens vriend en professioneel annotator Bruno Aigner. Heterdaad, naar de ongeëvenaarde detective Heterdaad, die zo goed is dat hij vaak al op de plaats delict is voor het delict in kwestie gepleegd is, is een even geestige als slimme experimentele roman, die zich laat lezen als een milde aanklacht tegen de literatuurwetenschap, maar die bovenal uit elkaar knapt van het schrijfplezier en mij meermaals hardop liet lachen. En wat werkte voor Harstad, werkte ook voor mij: eindelijk kan ik me losweken van dat geweldigmooiontroerendallesomvattende Max, Mischa & het Tet-offensief. Nou ja, een beetje dan.

De lange droogte – Cynan Jones
Dit boek stond ook al op mijn zomerlijstje. Qua promotiecampagne had uitgeverij Koppernik het goed voor elkaar: de zomer van 2018 was de warmste en droogste ooit. Het perfecte decor om te lezen over Welshe boer Gareth die onder een verzengende zon op zoek gaat naar een losgebroken zwangere koe en intussen zijn leven overdenkt. Een ogenschijnlijk eenvoudige roman, maar in al zijn kaalheid o zo rijk.

Ik ben ik ben ik ben – Maggie O’Farrell
Ook Maggie O’Farrell noemde ik eerder dit jaar al. Inmiddels ben ik zestig boeken verder, maar dit boek ligt me onverminderd na aan het hart. Ik ben ik ben ik ben laat je voelen dat je leeft, laat je dieper ademen, vrijer ook.

De goede zoon – Rob van Essen
Ik ben al maandenlang vol van dit boek en toch zag ik een beetje op tegen dit moment: in een paar regels uitleggen hoe fantastisch dit boek is en waarom. De plot is niet heel ingewikkeld, maar laat zich niet heel makkelijk navertellen en het gaat ook eigenlijk niet om de plot. Van Essen sleurt de lezer de toekomst in en voor je twee keer met je ogen hebt geknipperd word je bediend door robo’s en rondgereden door zelfrijdende auto’s, maar gelukkig kun je ook nog steeds boodschappenbandruzie krijgen in de supermarkt (ja, wat mensen ook voor toekomstvisioenen hebben, Albert Heijn zal blijven bestaan!). Ik heb het juichend gelezen, het is zo slim en geestig en doordacht en er zit een heerlijke vaart in, maar als u me wilt horen stamelen, vraag dan vooral even om een live toelichting.

Foon – Marente de Moor
Aan het woord is de bruuske Nadja, een bioloog die met haar veel oudere man Lev, ook bioloog, een teruggetrokken leven leidt in de Russische bossen. Nadja ploetert en moppert zich door het dagelijkse bestaan met een vrolijk cynisme en probeert naar hartenlust het verleden te vergeten. Maar hoe ver je je ook terugtrekt, het verleden haalt je altijd weer in. Dankzij de ronkende zinnen en verbeeldingskracht van De Moor waande ik me een week lang in een Russische boshut, loerend naar beren. Het was een heerlijke vakantie.

Roza – Olivier Willemsen
Ja, daar is Roza nog een keer. Het boek dat de gemoederen achter de toonbank maar bezig bleef houden. Het verhaal is inmiddels wel bekend (groep studenten verongelukt op de Djatlovpas, de kleine Roza weet te veel en slaat op de vlucht), de ware toedracht niet! Gewiekst zet Willemsen je keer op keer op het verkeerde been, om je licht verward achter te laten met maar twee wensen: het boek nog een keer lezen en het boek cadeau doen aan een goede vriend zodat je het erover kunt hebben.

Avond in het paradijs

Lucia Berlin schrijft over het goede en het slechte, en alles daartussenin: worstelende jonge moeders, echtgenoten die hun biezen pakken, ontevreden dochters en tantes op het dak. Met een buitengewone oprechtheid gebruikt ze haar eigen geschiedenis om haar personages tot leven te wekken en weet ze in vluchtige, veelzeggende details, van banale tot aangrijpende, de haast onzichtbare wereld om ons heen te vangen.

Avond in het paradijs

Lucia Berlin wordt weleens een van Amerika's best bewaarde geheimen genoemd. Ze wordt geprezen om haar vermogen de pracht en potsierlijkheid van het alledaagse te vangen, om de buitengewone oprechtheid waarmee ze haar eigen geschiedenis beschrijft en haar personages tot leven wekt. Van Texas, tot Chili, tot New Mexico en New York, Berlin schrijft over het goede en het slechte, en alles daartussenin: worstelende jonge moeders, echtgenoten die hun biezen pakken en midden in de nacht verdwijnen, en hertrouwde vrouwen die terugblikken op hun eerste huwelijk.

De lange droogte

Wanneer Gareth 's ochtends vroeg wakker wordt, kan hij de opkomende warmte van de dag al voelen en de stilte van zijn vrouw die zwaar in de lucht hangt. Terwijl hij over de verschroeide velden op zoek gaat naar een verdwenen koe begint zijn geest te malen over de dromen die hij heeft, de zorgen die hij en zijn vrouw allebei dragen, en het ongemakkelijke gevoel dat er iets gaat veranderen. De lange droogte is een mokerslag van een roman over de kwetsbaarheid van het leven en de kleine onopgemerkte momenten waarop het noodlot toeslaat.

De goede zoon

'De goede zoon' van Rob van Essen is een meeslepend verslag van een tocht door een labyrint vol vreemde gebeurtenissen, maar ook een verrassend autobiografische roman over een zoon die de balans opmaakt na de dood van zijn moeder. In een wereld waar invoering van het basisinkomen heeft gezorgd voor lethargie en stijgend museumbezoek reizen twee mannen met een geheime opdracht af naar het zuiden. De een kent het echte doel van de reis. De ander heeft net zijn moeder begraven. Samen gaan ze op zoek naar verlossing en vergetelheid, bijgestaan door ironische robots en praatgrage zelfrijdende auto's.

De goede zoon

'De goede zoon' van Rob van Essen is een meeslepend verslag van een tocht door een labyrint vol vreemde gebeurtenissen, maar ook een verrassend autobiografische roman over een zoon die de balans opmaakt na de dood van zijn moeder. In een wereld waar invoering van het basisinkomen heeft gezorgd voor lethargie en stijgend museumbezoek reizen twee mannen met een geheime opdracht af naar het zuiden. De een kent het echte doel van de reis. De ander heeft net zijn moeder begraven. Samen gaan ze op zoek naar verlossing en vergetelheid, bijgestaan door ironische robots en praatgrage zelfrijdende auto's.

Foon

Nadja en Lev dreven in de Russische bossen ooit een asiel voor verweesde berenwelpen – maar de vrijwilligers komen niet meer, en als Lev zijn geheugen verliest, strijdt Nadja tegen haar herinneringen. Waar is iedereen gebleven? Wat gebeurde er in het jaar waaraan ze liever niet meer denkt? Marente de Moor laat zien hoe eenzame mensen, ver van de ontwrichte samenleving die ze zijn ontvlucht, zich verhouden tot hun geliefden, de geschiedenis en de dierenwereld waarvan ze deel uitmaken. Als alle zekerheden wegvallen, is het de verbeelding die hen overeind houdt. Foon werd door de Volkskrant uitgeroepen tot de beste Nederlandstalige roman van 2018.

Roza

Olivier Willemsen debuteerde in 2014 met de onheilspellende roman Morgen komt Liesbeth. In zijn tweede boek geeft hij wederom blijk van zijn fascinatie voor duistere geschiedenis. Roza is gebaseerd op het waargebeurde, nooit opgeloste incident op de Djatlovpas in het Oeralgebergte. In 1959 werden daar de negen lichamen van een groep jonge studenten aangetroffen. Ruim een halve eeuw later blikt Roza Andreja Onilova terug op haar ontmoeting met de studenten, enkele dagen voor hun dood, en op haar merkwaardige vlucht uit de voormalige Sovjet-Unie. Is haar fantasie op hol geslagen of weet Roza daadwerkelijk wat er die winternacht in 1959 op de Djatlovpas is gebeurd? Olivier Willemsen groeide op in het dorpje Haps aan de grens met Duitsland. Hij studeerde geschiedenis en was onder andere hoofd communicatie van debatcentrum De Balie. Het Nederlands Letterenfonds kende hem in 2015 een van de acht debutantenbeurzen toe. www.olivierwillemsen.nl

De favorieten van Martin:

De akte van mijn moeder – András Forgách
De Hongaarse schrijver András Forgách had als opstandig kind van communistische ouders al geen gemakkelijke jeugd, maar een telefoontje in 2013 van de geheime politie haalt alles overhoop. De politie heeft dossiers van zijn moeder gevonden die erop duiden dat ze informant van de Hongaarse veiligheidsdienst was. Jarenlang heeft ze informatie over haar volledige omgeving, en dus zelfs over haar man en kinderen, doorgespeeld. Met De akte van mijn moeder graaft Forgách in zijn herinneringen, op zoek naar antwoord op de vraag of hij het had kunnen weten, en hoe zijn moeder dit dubbelleven heeft kunnen leven. De akte van mijn moeder geeft een inkijkje in het onvoorstelbare leven achter het voormalige IJzeren Gordijn en is tegelijkertijd een verdrietig verhaal over een zoon die zijn moeder verliest.

Milkman – Anna Burns
In deze roman van de Noord-Ierse Anna Burns vertelt een bijzondere, naamloze jonge vrouw hoe een mysterieuze Milkman, een melkboer, haar leven op zijn kop heeft gezet. Bijna achteloos beschrijft ze daarbij de hechte, verstikkende gemeenschap waarin ze leeft, waarin iedereen wordt opgedeeld in twee kampen: wij en zij. De inwoners zijn met alles wat ze doen of zeggen op hun hoede: voor je het weet denken je vrienden dat je bij de tegenstander hoort. In de beschrijvingen proef je de Noord-Ierse Troubles, wat huiveringwekkende scènes oplevert. Maar net op het moment dat het zwaar wordt, weet Burns je te verrassen met een geweldige grap. Milkman verschijnt pas volgend jaar in Nederlandse vertaling, maar lees dit boek in het Engels, en je waant je voor even in de verstikkende Noord-Ierse gemeenschap ten tijde van de onafhankelijkheidsstrijd.

Roza – Olivier Willemsen
En dan Roza, natuurlijk! Het meest bijzondere aan dit boek is dat het je in zo’n klein aantal pagina’s toch zo vaak op het verkeerde been weet te zetten. Op mijn nachtkastje ligt een nagenoeg verslonden exemplaar, omdat je na een eerste keer lezen meteen wilt weten: hoe heb ik hier in kunnen trappen? Ik zou er een scriptie over kunnen schrijven.

De akte van mijn moeder

De ontdekking sloeg in als een bom. Bijna dertig jaar na de val van het communistische regime in Hongarije komt András Forgách erachter dat zijn geliefde moeder vanaf 1975 tot haar vroege dood in 1985 als 'Mevrouw Pápai' informatie aan de geheime dienst rapporteerde. Niet alleen over bekenden, maar ook over vrienden, haar man en haar kinderen. Hoe kon Bruria Forgách, geboren Avi-Shaul, tegelijkertijd een liefdevolle moeder, echtgenote, steun en toeverlaat én informant zijn? De akte van mijn moeder beschrijft het pijnlijke proces om de geslaagde familiefaçade te doorbreken en de feiten, de leugens en de contradicties boven tafel te krijgen. Wat waren de drijfveren en motieven van Bruria Forgách om alles over haar politiek actieve zoon te rapporteren? Is er naast de minachting voor de verraadster misschien ook zoiets als begrip mogelijk voor haar dubbelleven met al zijn afgronden en geheimen? In deze emotionele spagaat tekent Forgách het portret van een mooie Joodse vrouw die heimwee heeft naar haar geboortestad Jeruzalem. Toch is zij gefascineerd door de utopie van het communisme met zijn sterke antizionistische ideologie. Het leven in het claustrofobische Hongarije botst met een voor Bruria Forgách ongrijpbaar verlangen. Maar naar wat? Een andere utopie, een veilig thuis? Geluk? Vrijheid? En er wordt nog iets zichtbaar: met het dossier van 'Mevrouw Pápai' verliest András niet alleen voor de tweede keer zijn moeder, maar ook zestig jaar aan familieherinneringen. Alles komt nu in een ander licht te staan.

Milkman

Roza

Olivier Willemsen debuteerde in 2014 met de onheilspellende roman Morgen komt Liesbeth. In zijn tweede boek geeft hij wederom blijk van zijn fascinatie voor duistere geschiedenis. Roza is gebaseerd op het waargebeurde, nooit opgeloste incident op de Djatlovpas in het Oeralgebergte. In 1959 werden daar de negen lichamen van een groep jonge studenten aangetroffen. Ruim een halve eeuw later blikt Roza Andreja Onilova terug op haar ontmoeting met de studenten, enkele dagen voor hun dood, en op haar merkwaardige vlucht uit de voormalige Sovjet-Unie. Is haar fantasie op hol geslagen of weet Roza daadwerkelijk wat er die winternacht in 1959 op de Djatlovpas is gebeurd? Olivier Willemsen groeide op in het dorpje Haps aan de grens met Duitsland. Hij studeerde geschiedenis en was onder andere hoofd communicatie van debatcentrum De Balie. Het Nederlands Letterenfonds kende hem in 2015 een van de acht debutantenbeurzen toe. www.olivierwillemsen.nl

De favorieten van Melle:

Verruim je geest – Michael Pollan
Terwijl het nut van antidepressiva de laatste jaren regelmatig betwist wordt, neemt de belangstelling voor het therapeutisch gebruik van psychedelica toe. Die belangstelling was er al eerder: in de jaren vijftig en zestig werd er in Amerika aan zowel het John Hopkins-Instituut als Harvard veelvuldig onderzoek naar psychedelica gedaan – tot de federale overheid dit verbood. In de eerste hoofdstukken van Verruim je geest rakelt onderzoeksjournalist Michael Pollan de vaak veelbelovende resultaten van deze onderzoeken op. LSD en psilocybine kunnen mystieke ervaringen opwekken, en die ervaringen kunnen patiënten helpen hun depressie of alcoholverslaving te boven te komen. Ook voor gezonde proefpersonen bleken de ervaringen met psychedelica bijzonder waardevol. Enkele pagina’s later ligt Pollan zelf in de woonkamer van een moderne sjamaan. Terwijl er met een zwarte kraaienvleugel rook in zijn gezicht wordt gewaaierd, vraagt hij zich af of hij de vijftien centimeter lange paddenstoel die voor hem ligt ‘wel in zijn geheel naar binnen zal kunnen werken’. Pollan is een onderzoeksjournalist naar mijn hart: hij experimenteert niet alleen met psilocybine, maar ook met LSD, ayahuasca en 5-MEO-DMT (het bijzonder intense, vernevelde gif van een coloradopad). Het resultaat is een boek dat niet alleen in historisch, biologisch en neurologisch opzicht zeer gedegen is, maar ook een geweldig inzicht biedt in de ervaringen van een gebruiker. De manier waarop Pollan de tijdens zijn trips ingegeven platitudes – ‘alles is liefde’ – begrijpelijk en smaakvol weet uit te leggen, zonder daarbij een new-ageverslag te schrijven, is indrukwekkend. De epiloog (‘Leve de neurale diversiteit’) is een overtuigend pleidooi om het leven niet alleen vanuit je gewone bewustzijnstoestand te kennen. De aanvankelijk sceptische Pollan is ervan doordrongen dat de door psychedelica opgewekte mystieke ervaringen – die eeuwenlang enkel voorbehouden waren aan mystici en profeten, en volgens velen aan de basis liggen van religie – verrijkend zijn voor alle mensen, ziek of gezond.

Het einde van het einde van de wereld – Jonathan Franzen
Voor ik aan deze essays begon vond ik vogels – en de mensen die daar boeken over volschrijven – nogal saaie schepsels. Maar Jonathan Franzen, die in een doodnormale vink een kleine, geëvolueerde dinosauriër ziet, leert je met andere ogen naar het alledaagse te kijken. Tegen de achtergrond van een Trumpiaans Amerika reist vogelaar Franzen de hele wereld over om bijzondere, vaak bedreigde soorten te zien. Tijdens het lezen hoor je het tikken van de ecologische klok in je achterhoofd, niet in het minst omdat Franzen met al zijn vliegreizen zelf natuurlijk ook lekker aan het uitstoten is. Een andere schrijver zou ik veroordelen om dit hypocriete gedrag, maar bij Franzen denk ik op de een of andere manier: ach ja, laat die man lekker zijn lijst met vogels afwerken. Temeer ook omdat het zulke mooie essays oplevert. Franzen schrijft niet alleen over – afnemende – vogelpopulaties (‘nuttige indicatoren voor onze morele waarden’) en klimaatproblematiek, de complete ondergang van het Avondland komt voorbij: het verdwijnen van gesprekken (door smartphonegebruik), de opkomst van een Twitterpresident, de wereld na 11 september. Af en toe maakt hij een vrolijk uitstapje: zoals in het essay over literatuur en schoonheid. ‘Merkwaardig genoeg maakt de afwezigheid van schoonheid minder sympathie bij ons los dan andere gebreken,’ concludeert hij. Franzen beschrijft hoe een auteur als Edith Wharton beeldschone personages schiep zodat ze die vervolgens meer rottigheid kon laten uithalen. Het essay geeft een prachtig inzicht in de beweegredenen van romanschrijvers en is op zichzelf al de aanschaf van het boek waard.

Verruim je geest

Wie dankzij psychedelica in een andere werkelijkheid verbleef, zal dat nooit vergeten. Onderzoeksjournalist Michael Pollan beschrijft zijn eigen existentiële ervaringen en onderzoekt de grenzen van wat we begrijpen van de geest, ons bewustzijn en onze plek op deze wereld. Hij spreekt hersenonderzoekers en therapeuten over de nieuwste wetenschappelijke en medische ontwikkelingen rondom geestverruimende middelen en neemt ons mee in experimenten met psychedelische drugs als LSD, psilocybine en DMT, die zijn leven hebben veranderd. Psychedelica hebben sinds midden vorige eeuw een grote invloed op de sociale geschiedenis en het begrip van ons brein, en worden inmiddels gebruikt bij de behandeling van depressie, verslaving en angststoornissen – met indrukwekkende resultaten.

Verruim je geest

Wie dankzij psychedelica in een andere werkelijkheid verbleef, zal dat nooit vergeten. Onderzoeksjournalist Michael Pollan beschrijft zijn eigen existentiële ervaringen en onderzoekt de grenzen van wat we begrijpen van de geest, ons bewustzijn en onze plek op deze wereld. Hij spreekt hersenonderzoekers en therapeuten over de nieuwste wetenschappelijke en medische ontwikkelingen rondom geestverruimende middelen en neemt ons mee in experimenten met psychedelische drugs als LSD, psilocybine en DMT, die zijn leven hebben veranderd. Psychedelica hebben sinds midden vorige eeuw een grote invloed op de sociale geschiedenis en het begrip van ons brein, en worden inmiddels gebruikt bij de behandeling van depressie, verslaving en angststoornissen – met indrukwekkende resultaten.

De favorieten van Iris:

Roza – Olivier Willemsen
Dit boek las ik afgelopen zomer en het heeft me nog steeds in z’n greep. Inmiddels heb ik alle complottheorieën over het mysterie van de Djatlovpas wel doorgenomen, maar ik ben er nog steeds niet uit wat er nou is gebeurd in Rusland én met de mysterieuze schrijver die in dit boek ook op onderzoek uitgaat. Lees deze bijzondere, frustrerende maar ook zo hypnotiserende roman! En mocht u daarna behoefte hebben aan nazorg: u weet ons te vinden.

Lepelsnijder – Marjolijn Hof & Annette Fienieg
Voor iedereen die na het lezen van Lampje in een zwart gat viel: Lepelsnijder! Janis woont samen met de oude Frid op een berg waar verder geen mensen komen. Als Frid op een dag is verdwenen gaat Janis samen met zijn ezel Kiezel en hond Luki op pad om het mysterie te ontrafelen. Een tijdloos en spannend verhaal over moed en vriendschap. De kleine maar fijne illustraties van Annette Fienieg maken dit boek helemaal af.

No limit – de ultieme eurodance hits uit de 90’s – Colin & Kevin Kraan
‘Slave to the music’, ‘No limit’, ‘Rhythm is a dancer’, ‘Captain Jack’… we kennen bijna allemaal de grote Eurodance-hits uit de jaren negentig nog wel. Maar achter die megasuccessen gaan soms ook onverwachte en dramatische verhalen schuil. Colin en Kevin Kraan reisden heel Europa door om de artiesten en producers van toen te ontmoeten en hun belevenissen op te schrijven. Dat leverde een bundeling ongelofelijke verhalen op vol nostalgie!

Mooncake – het bakboek – Jonneke de Zeeuw
Jonneke kun je kennen van haar blog Mooncake over (street)foodcultuur en van haar zoektochten naar de verborgen voedselpareltjes in het ganse land. (Ze organiseert ook foodtours in de Indische buurt). Een vegetarisch Chinees restaurant? Waar eet je de beste Palestijnse gerechten? En waar vind je in Amsterdam nou een plek waar je goed Eritrees/Ethiopisch kunt eten? Jonneke weet het! Voor dit bakboek verzamelde ze de beste zoete bakrecepten en de bijbehorende verhalen om ons de culinaire rijkdom van Nederland te laten zien. Met foto’s die je doen watertanden!

Roza

Olivier Willemsen debuteerde in 2014 met de onheilspellende roman Morgen komt Liesbeth. In zijn tweede boek geeft hij wederom blijk van zijn fascinatie voor duistere geschiedenis. Roza is gebaseerd op het waargebeurde, nooit opgeloste incident op de Djatlovpas in het Oeralgebergte. In 1959 werden daar de negen lichamen van een groep jonge studenten aangetroffen. Ruim een halve eeuw later blikt Roza Andreja Onilova terug op haar ontmoeting met de studenten, enkele dagen voor hun dood, en op haar merkwaardige vlucht uit de voormalige Sovjet-Unie. Is haar fantasie op hol geslagen of weet Roza daadwerkelijk wat er die winternacht in 1959 op de Djatlovpas is gebeurd? Olivier Willemsen groeide op in het dorpje Haps aan de grens met Duitsland. Hij studeerde geschiedenis en was onder andere hoofd communicatie van debatcentrum De Balie. Het Nederlands Letterenfonds kende hem in 2015 een van de acht debutantenbeurzen toe. www.olivierwillemsen.nl

Lepelsnijder

Janis woont samen met de oude Frid boven op een berg, ver van de bewoonde wereld. Contact met andere mensen is verboden, want de wereld is veel te onveilig. Alleen Frid zelf daalt af en toe de berg af om voorraden in te slaan, en om de sierlijke lepels te verkopen die Janis uit hout snijdt. Maar dan keert Frid niet terug van een van zijn tochten. Het eten raakt op en Janis kan maar één ding doen: hij laadt wat spullen op de ezel Kiezel, roept de hond Luki en daalt de berg af. Langzamerhand komt hij erachter dat hij niet alleen op zoek moet naar Frid, maar ook naar iets nog belangrijkers: de waarheid.

Lepelsnijder

Janis woont samen met de oude Frid boven op een berg, ver van de bewoonde wereld. Contact met andere mensen is verboden, want de wereld is veel te onveilig. Alleen Frid zelf daalt af en toe de berg af om voorraden in te slaan, en om de sierlijke lepels te verkopen die Janis uit hout snijdt. Maar dan keert Frid niet terug van een van zijn tochten. Het eten raakt op en Janis kan maar één ding doen: hij laadt wat spullen op de ezel Kiezel, roept de hond Luki en daalt de berg af. Langzamerhand komt hij erachter dat hij niet alleen op zoek moet naar Frid, maar ook naar iets nog belangrijkers: de waarheid.

No Limit

Een zeer onthullend en grappig boek vol nostalgie naar een tijd waarin altijd de zon scheen! De grote Eurodance-hits uit de jaren negentig staan iedereen in het geheugen gegrift – al is het tegen wil en dank. De vrolijke, onweerstaanbare en pretentieloze nummers hebben de tand des tijds glansrijk doorstaan. Achter de kleurrijke acts blijkt een schat aan ongelooflijke, onverwachte en vaak dramatische verhalen verscholen. Hoe ging het er nu echt aan toe achter de schermen bij hitmachine 2 Unlimited? Wat is waar en wat niet in de heerlijke schijnwereld van de Vengaboys? Waarom zat Leila K (Open Sesame) bijvoorbeeld in Göteborg in de gevangenis? Hoe belandde de rapper van Twenty 4 Seven (Slave To The Music) in de Holleeder-groep? Waarom wordt het schattige Ace of Base (All that she wants) met nazi’s geassocieerd? 2 Unlimited, Snap!, The Vengaboys, Ace of Base, Dr Alban, Reel 2 Real, Culture Beat, Scooter, Party Animals, Rednex, Twenty 4 Seven, Haddaway, Captain Jack, Whigfield, Gala, Dune, Eiffel 65, Charly Lownoise & Mental Theo, Aqua, Mo-Do, Maxx, Sash!, 2 Brothers On The 4th Floor, O-Zone, Marky Mark & The Funky Bunch, Urban Cookie Collective, Scatman John, Gabber Piet, Capella, Gigi D’Agostino, Hakkûhbar, Leila K, Mosselman, DJ Paul Elstak, La Bouche e.v.a. Auteurs Kevin Kraan (speechschrijver voor o.a. Kajsa Ollengren en Mark Rutte) en zijn broer Colin (hoofdredacteur bij dance.nl) reisden heel Europa af om zowel de belangrijkste artiesten als hun producers te ontmoeten.

Mooncake

Voor dit boek reisde Jonneke de Zeeuw alias Mooncake dwars door ons land en kroop ze diep in de ovens van Nederlandse huishoudens. Daar vond ze ruim 50 ongekende taarten, cakes en koeken van eigen bodem die laten zien hoe onze bakcultuur er vandaag de dag uitziet. Nederland kent al heel lang een uitgebreide bakcultuur die vroeger per stad of zelfs dorp verschilde. Door de komst van mensen uit de hele wereld is de lijst van verschillende soorten baksels explosief gegroeid. Van bolo di cashupete tot kunafeh en medovik - we hebben het allemaal in huis en met dit boek gaan we dat vieren.

De favorieten van Corine:

Herfst - Ali Smith
Het állermooiste boek van 2018 was voor mij Herfst, het eerste deel van een vierluik van Ali Smith. Ik las het in de zomer, op een van die druipend hete dagen. De rood-paarse bladeren op het omslag gingen de strijd aan met de hitte en het lukte: het boek blies me omver. Niet met windkracht tien, maar met een krachtig fluisteren dat vast ging zitten ergens in mijn borstbeen. Eerdere boeken van Ali Smith vond ik wel ‘goed’, in de zin dat ik de literaire waarde ervan zag, maar ze raakten me nooit zo. Herfst heb ik gelezen met de verwondering die voor mij essentieel is bij het beleven van verhalen. Zinnen die ik steeds opnieuw wil lezen en met iedereen wil delen, een poëtische mist die me omgeeft, ook als ik niet aan het lezen ben omdat het boek met me mee drijft. En: een vreemd soort onverschilligheid ten opzichte van de verhaallijn, terwijl ze heus ook op heel intelligente wijze actuele kwesties (Brexit!) aansnijdt. Het ging me alleen nog maar om de taal, die taal die maakt dat ik verdrink in een boek. Ik heb Herfst aan wel tien mensen cadeau gedaan en de meest gehoorde reactie was: ik ben meteen opnieuw begonnen toen ik het uit had. Want wát gebeurde daar nou? Fijn zo.

Verhalen uit de binnenstad – Shaun Tan
Om in herfstkleuren te blijven: lees en bekijk de waanzinnige graphic novels van Shaun Tan. Allemaal. Tan kennen de meesten van ons vooral van zijn bekroonde, woordeloze graphic novel De aankomst [The arrival], maar het zou zonde zijn als u zijn woorden zou missen. Deze Australiër is, als ik hem dan per se met iemand moet vergelijken, een grimmige Toon Tellegen, die ons zijn diepste dag- en nachtmerries toont in beeld en woord. Krokodillen op de 83ste verdieping, een schaap in de klas, alles staat voor iets anders en je weet of voelt onmiddellijk wat hij bedoelt. De stad is een dierentuin, en in de nacht valt alles om. Trakteer uzelf op Verhalen uit de binnenstad en laat u wederom niet afschrikken door de duistere kleuren.

De rijke uren van Jacominus Gainsborough – Rebecca Dautremer
Rebecca Dautremer is een van die supergetalenteerde hedendaagse Franse illustratoren, eentje die steeds opnieuw ontroert met prettig onhandzame boeken over prinsessen, reuzen of Pinocchio. Haar nieuwste heet De rijke uren van Jacominus Gainsborough en dat gaat gewoon over een filosofisch konijn. Het is uitstekend vertaald door Edward van den Vendel, een van mijn favoriete kinderboek-makers.

Motherhood  [Moederschap] – Sheila Heti
Sheila Heti (1976) schreef zich met fiere verbetenheid door haar laatste vruchtbare jaren heen en gebruikte daar een geweldige en originele methode bij. Want hoe verbeeld je het arbitraire karakter van een levensloop beter dan door I ching muntjes op te werpen die antwoord geven (ja of nee) op alle vragen die je te stellen hebt? Wat betekent het om niet-moeder te zijn? En kun je ook niet-niet-moeder zijn? Hoe houd je je staande in een wereld die gericht is op ‘De moeder, de vrouw’, ook al doet ze alsof dat al lang niet meer zo is? Heti is grappig, hard, kwetsbaar en toch nietsontziend. Motherhood gaat voor mij over meer dan alleen het moederschap. Het gaat over magisch leven, vrijheid, kunstenaarschap en liefde. En over een samenleving die verwachtingen heeft, die geen niet-niet accepteert als mogelijk antwoord op lukraak gestelde vragen.

Herfst

De 101-jarige Daniel Gluck en de 32-jarige Elisabeth hebben een bijzondere vriendschap. Elisabeth leerde Daniel kennen toen ze acht was. Hij was haar buurman, en deze belezen, enthousiaste kunstverzamelaar nam haar mee in zijn wereld van kunst en literatuur. Als Elisabeth naast een slapende Daniel in het verzorgingshuis zit, dringt de betekenis van de gesprekken die ze als kind met hem had tot haar door. Van hem leerde ze wat het leven waardevol maakt, en hij voedde ook haar belangstelling voor kunst, met name voor de popartkunstenares Pauline Boty over wie ze haar afstudeerscriptie heeft geschreven.Daarnaast kijken we mee met de surreële ijldromen van Daniel, waarin tijd, ruimte, taal en natuur door elkaar heen spelen. De meest hilarische pagina's zijn gewijd aan Elisabeths benadering van alledaagse beslommeringen, waarin Ali Smith met grimmige ironie de kille politieke verhoudingen na de Brexit en de dolgedraaide bureaucratie aan de kaak stelt. Herfst is met vaart en humor geschreven, maar stemt ook tot nadenken over onze moderne tijd. Het is een inspirerende ideeënroman over een innige vriendschap.Ali Smith (1962) is geboren in Inverness, Schotland. Dankzij haar magistrale psychologische inzicht en stilistisch raffinement was ze meerdere malen een van de favorieten van de Man Booker Prize-jury. Haar boeken Hotel Wereld, The Accidental en Het een als het ander werden net als Herfst voor de prijs genomineerd. Voor Het een als het ander kreeg Smith in 2015 de Baileys Prize, de Goldsmiths Prize en de Costa Novel Award.'Herfst is een prachtige, ontroerende symfonie van herinneringen, dromen en vluchtige waarheden.'THE GUARDIAN'Ik ken weinig schrijvers - behalve Virginia Woolf en James Salter - die een verhaal zo veel vaart kunnen geven met alleen de vertelstem. (...) In een land dat met zichzelf overhoop ligt, is een schrijver zoals Smith meer waard dan een heel parlement.'THE FINANCIAL TIMES'Smith heeft het boek in een enorm tempo geschreven, maar dat staat de stilistische bravoure en een geraffineerde structuur niet in de weg. De politiek heeft geen antwoord op het populisme, de literatuur met als woordvoerder Ali Smith misschien wel.'NRC HANDELSBLAD ****

Verhalen uit de binnenstad

Nergens heeft de mens de natuur zo onder controle geprobeerd te krijgen als in het centrum van de moderne stad. Maar zelfs daar, tussen asfalt, beton en torenflats, laat zich onverwacht wel eens een kikker of een roofvogel zien. En haaien en tijgers duiken op in de dromen en nachtmerries van de mensen die er wonen en werken. Waar staan bijvoorbeeld de kinderen op het dak van het hoogste gebouw met hun hengels ’s nachts naar te vissen? Hoe kunnen krokodillen ongemerkt een luxeleventje leiden op de 87ste verdieping van een kantoorgebouw? Waarom dagen beren de mensheid voor het gerecht? Komen er echt duizenden mensen naar de begrafenis van een kat?

De rijke uren van Jacominus Gainsborough

In twaalf scènes vertelt Rébecca Dautremer het verhaal van Jacominus Gainsborough. Kleine dingen, grote momenten, vreugde, verdriet, twijfels, beproevingen... De held van dit boek is niet de sterkste of de grootste. Hij is misschien zelfs een beetje zwakker dan de anderen, als je goed kijkt. Maar voor een klein konijn heeft hij een prachtige en ongelooflijke naam. In dit unieke prentenboek viert Rébecca Dautremer samen met een hele reeks dierenpersonages de vreugde van het leven. Ze brengt hulde aan het werk van Beatrix Potter of Italo Calvino, zonder haar eigenheid te verliezen. Edward van de Vendel zorgde voor een sprankelende vertaling.

Motherhood

**A Daily Telegraph, Financial Times, Irish Times, Refinery29, TLS and The White Review Book of the Year 2018**A provocative novel about the desire and duty to procreate, from the author of the critically acclaimed How Should A Person Be?

De favorieten van Anja:

De dagen worden korter, de avonden langer: tijd om te gaan bankhangen! Met een grote pot thee, iets lekkers en een heerlijke thriller lekker zitten griezelen. Mijn variant op netflixen 😉. Ideale bankbegeleiders voor dit najaar zijn wat mij betreft:

Valse hoop – Clare Mackintosh
Een jaar geleden beëindigde Anna’s moeder haar leven op exact dezelfde wijze als haar vader dat een paar maanden eerder deed. Een kaart op de sterfdag van haar moeder zet een reeks gebeurtenissen in gang, die Anna doet vermoeden dat er meer aan de hand was. Het verhaal moet even op gang komen, maar dan verrast Mackintosh de lezer met een aantal wendingen die je niet had zien aankomen.

De tattooverzamelaar – Alison Belsham
Deze thriller is voor de liefhebber van het bloederige detail: een seriemoordenaar heeft het voorzien op mensen met tatoeages. Sterker nog: hij heeft het voorzien op een van hun tatoeages. Het is het eerste moordonderzoek voor de nog jonge politieagent Francis Sullivan en dan heeft hij ook nog eens te maken met een seriemoordenaar. Naast de constante tegenwerking van zijn oudere collega krijgt hij te maken met het wantrouwen tegenover de politie vanuit de tattoowereld. Het is moeilijk om deze thriller aan te prijzen zonder al te veel weg te geven. Wat ik het leuke vond aan dit boek is de originaliteit qua setting, de goed uitgewerkte personages en de Engelse humor die er goed gedoseerd in zit. Perfect voor een avond op de bank!

Jij bent niet zoals andere moeders – Angelika Schrobsdorff
Angelika Schrobsdorff schreef een prachtige roman over moederschap, oorlog, liefde, seksualiteit, emancipatie en de rol van het geloof in het leven, gebaseerd op dagboeken en brieven van haar moeder. Tegelijkertijd schetst deze roman een indrukwekkend beeld van Berlijn van het begin van de twintigste eeuw tot een paar jaar na de Tweede Wereldoorlog. Vanaf de eerste bladzijde word je het leven ingezogen van de jonge Else, dochter van een welgesteld Joods echtpaar. Zij leidt een onbezorgd en uitbundig leven en geniet met volle teugen van de cultuur die de stad te bieden heeft. Bruisend van charme en schoonheid beleeft Else vele liefdes en krijgt ze drie kinderen van de drie grote liefdes in haar leven. Wanneer de nazi’s de macht grijpen verandert alles. Ik heb met Else gehuild en gelachen, voor het leven van haar vrienden gevreesd, haar vijanden verafschuwd en weer met verbazing gelezen hoe een groep haatdragende mensen de levens van zo vele mensen heeft kunnen verwoesten. Een prachtig en belangrijk boek!

Door Oost – het literaire centrum van Amsterdam – diverse auteurs
Afgelopen mei is tijdens het festival ‘Boeken door Oost’ de derde bundel met verhalen van auteurs uit Oost gepresenteerd. Bomvol goede bijdragen van Eva Posthuma de Boer, Marijke Schermer, Marijn Sikken, Melle Maré, Henk Spaan, Erik Rozing en nog vele anderen. Een ideaal cadeau voor iedereen die in Oost woont of van Oost houdt. Proef de literaire rijkdom van ons stadsdeel!

Valse hoop

Clare Mackintosh is de auteur van psychologische thrillers als 'Mea culpa' en 'Ik zie jou'. 'Valse hoop' (Let Me Lie) is opnieuw een boek met verbijsterende twists. Een kaart op de sterfdag van haar moeder zet een reeks gebeurtenissen in gang die Anna doet vermoeden dat er meer achter de dood van haar moeder zit dan waar de politie vanuit ging…

De tattooverzamelaar

Wanneer Marni Mullins, een tatoeëerder uit Brighton, een gevild lichaam ontdekt, heeft de onlangs gepromoveerde inspecteur Francis Sullivan haar hulp nodig. Er loopt een seriemoordenaar rond die de tatoeages van de lichamen van zijn slachtoffers afsnijdt terwijl zij nog leven. Marni kent de tattoowereld als geen ander, maar heeft zo haar eigen redenen om de politie te wantrouwen. Ze achterhaalt de identiteit van het volgende slachtoffer, maar zal ze het aan Sullivan vertellen of gaat zij zelf achter de tattooverzamelaar aan?

Jij bent niet zoals andere moeders

Else groeit op in een welgesteld Joods gezin in Berlijn aan het begin van de twintigste eeuw. Ze leidt een uitbundig leven en geniet met volle teugen van de cultuur die de stad te bieden heeft. Bruisend van charme, met haar donkere krullen en fonkelende ogen, beleeft ze vele liefdes en krijgt drie kinderen van drie verschillende mannen. Wanneer de nazi’s de macht grijpen, vlucht ze met haar dochters naar Bulgarije, waar haar een heel ander leven wacht. Jij bent niet zoals andere moeders is een moderne klassieker over moederschap, liefde en oorlog. Angelika Schrobsdorff baseerde haar roman op dagboeken en honderden brieven van en aan haar moeder.

Jij bent niet zoals andere moeders

Else groeit op in een welgesteld Joods gezin in Berlijn aan het begin van de twintigste eeuw. Ze leidt een uitbundig leven en geniet met volle teugen van de cultuur die de stad te bieden heeft. Bruisend van charme, met haar donkere krullen en fonkelende ogen, beleeft ze vele liefdes en krijgt drie kinderen van drie verschillende mannen. Wanneer de nazi’s de macht grijpen, vlucht ze met haar dochters naar Bulgarije, waar haar een heel ander leven wacht. Jij bent niet zoals andere moeders is een moderne klassieker over moederschap, liefde en oorlog. Angelika Schrobsdorff baseerde haar roman op dagboeken en honderden brieven van en aan haar moeder.

Door Oost

Amsterdam Oost pretendeert nog steeds het literaire centrum van Nederland zijn. Na de boeken Oost en Meer Oost (beide 3de druk) is Door Oost alweer de derde (en dikste) bundel met verhalen uit en over Oost. Alma Mathijsen en Roman Helinski schilderen in hun verhaal de bizarre vogels van Amsterdam Oost, Marijke Schermer verplaatst zich in een uit elkaar gegroeid stel uit Oostpoort, Joyce Roodnat vertelt hoe een meisje uit de Finsenstraat zich verlooft met een Ajax-speler en Auke Kok stelt zich voor hoe hij Oost zou missen als hij er ooit weg zou gaan. Verder bijdragen van o.a. Henk Spaan, Eva Posthuma de Boer, Daniël Rovers, Nina Polak en Erik Rozing.

De favorieten van Selma:

Moederschap – Sheila Heti
Dit is een van de origineelste boeken die ik ooit heb gelezen. Ik zal niet meteen roepen hét origineelste, maar dat is puur uit valse terughoudendheid. Ik ben namelijk bang dat u mij niet meer serieus zou nemen als ik meteen zo’n groteske uitspraak doe. Dat Moederschap hét boek van de Boekenweek 2019 (thema: ‘De moeder de vrouw’) dient te worden staat wat mij betreft buiten kijf. Sheila Heti heeft een boek geschreven dat elke vrouw, en ook elke nadenkende man zal raken. Met het thema van het boek krijgt vroeg of laat iedereen mee te maken: voortplanting en waarom je er al dan niet aan begint. Daarnaast gaat het boek over veel meer dan dat: namelijk over vrouw zijn, over schrijver zijn. Een diep filosofische roman van een grote schrijfster, houd haar (en onze evenementen in de Boekenweek) in de gaten!

De regen van Ionah – Santiago Pajares
De woestijn vormt het decor van deze prachtige sprookjesachtige en filosofische roman. Een jongen woont te midden van de zandvlakte alleen met zijn moeder. Zij sterft en laat de dan twaalfjarige Ionah alleen achter. Het mooie is dat deze roman eigenlijk gestoeld is op een dystopie, maar daar draait het verhaal niet om. Het gaat over eenzaamheid, taal, herinneringen, vriendschap en angst voor verandering. Dit zijn in ieder geval de thema’s die ik eruit haal, maar ik kan me zo voorstellen dat een andere lezer tot een ander thema komt. Dit boek is rijk aan ideeën en in zo’n heldere en eenvoudige taal geschreven. Adembenemend.

Ellebogen – Fatma Aydemir
In Duitsland deed Ellebogen veel stof opwaaien. In Nederland lijkt het debuut van de Duitse Fatma Aydemir een beetje te worden genegeerd. Vreselijk onterecht. Je volgt de jonge Turks-Duitse Hazal, een woedend meisje dat zich nergens thuis voelt. Op een avond wordt die woede gebotvierd op een toevallige passant, met desastreuze gevolgen. Dit boek stelt talloze vragen over de westerse samenleving en migratie en geeft de oplettende lezer confronterende antwoorden.

Het meisje dat de maan dronk – Kelly Barnhill (vanaf 10 jaar)
Luna is als baby gered door heks Xan en groeit bij haar op. Ze weet echter niet dat ze net als Xan over magie beschikt. Sterker nog, ze weet helemaal niet dat magie bestaat. Als ze dertien wordt openbaart de magie zich aan haar, maar hier moet ze wel mee leren omgaan. Dan ontvouwt zich een gevaarlijk avontuur, waar de dappere Luna zich vol strijdlust in gooit. Dit verhaal heeft een prachtige moraal, zonder dat die zich aan je opdringt. Het gaat over onderdrukking en opstaan tegen de gevestigde orde. Een moraal naar mijn hart.

Motherhood

**A Daily Telegraph, Financial Times, Irish Times, Refinery29, TLS and The White Review Book of the Year 2018**A provocative novel about the desire and duty to procreate, from the author of the critically acclaimed How Should A Person Be?

De regen van Ionah

In “De regen van Ionah” van Santiago Pajares kent hoofdpersoon Ionah niets anders dan de eindeloze woestijn waarin hij al zijn hele leven leeft met zijn moeder. Zij heeft de wereld gekend zoals wij hem kennen, voordat het misging. Ze is zich er terdege van bewust dat Ionah, om te overleven als zij er niet meer is, alles zal moeten kunnen wat zij zich eigen heeft gemaakt. Erger dan hitte, honger of dorst is echter de stilte die Jonas omringt wanneer zijn moeder sterft als hij twaalf jaar is en hij alleen haar verhalen en haar stem nog in zijn hoofd heeft. Zo groeit hij op. Alles wordt anders als hij op een dag Shui vindt en hem het leven redt. Pajares schetst in deze moderne fabel de volwassenwording van een naïeve, wijze hoofdpersoon, die zijn barre maar veilige thuisbasis op zeker moment toch moet verlaten om te overleven.

De regen van Ionah

In “De regen van Ionah” van Santiago Pajares kent hoofdpersoon Ionah niets anders dan de eindeloze woestijn waarin hij al zijn hele leven leeft met zijn moeder. Zij heeft de wereld gekend zoals wij hem kennen, voordat het misging. Ze is zich er terdege van bewust dat Ionah, om te overleven als zij er niet meer is, alles zal moeten kunnen wat zij zich eigen heeft gemaakt. Erger dan hitte, honger of dorst is echter de stilte die Jonas omringt wanneer zijn moeder sterft als hij twaalf jaar is en hij alleen haar verhalen en haar stem nog in zijn hoofd heeft. Zo groeit hij op. Alles wordt anders als hij op een dag Shui vindt en hem het leven redt. Pajares schetst in deze moderne fabel de volwassenwording van een naïeve, wijze hoofdpersoon, die zijn barre maar veilige thuisbasis op zeker moment toch moet verlaten om te overleven.

Ellebogen

Ze is zeventien. Ze is in Berlijn geboren. Ze heet Hazal Akgündüz. Eigenlijk had ze een doodnormale volwassene kunnen worden. Alleen voelden haar Turkse ouders zich nooit helemaal thuis in Europa. En heeft Hazal in haar zoektocht naar identiteit fatale fouten begaan. Eerst is het slechts een gestolen lippenstift. Daarna bruut geweld. Als de politie haar achterna zit, vlucht Hazal naar Istanboel, waar ze nooit eerder was. Warm en vurig vertelt Aydemir over diegenen die tussen culturen en landen leven en hun plaats op de wereld zoeken. Je wil Hazal helpen, je wil met haar door de nacht rennen, je wil weten hoe het met haar en ons allemaal verdergaat.

Ellebogen

Ze is zeventien. Ze is in Berlijn geboren. Ze heet Hazal Akgündüz. Eigenlijk had ze een doodnormale volwassene kunnen worden. Alleen voelden haar Turkse ouders zich nooit helemaal thuis in Europa. En heeft Hazal in haar zoektocht naar identiteit fatale fouten begaan. Eerst is het slechts een gestolen lippenstift. Daarna bruut geweld. Als de politie haar achterna zit, vlucht Hazal naar Istanboel, waar ze nooit eerder was. Warm en vurig vertelt Aydemir over diegenen die tussen culturen en landen leven en hun plaats op de wereld zoeken. Je wil Hazal helpen, je wil met haar door de nacht rennen, je wil weten hoe het met haar en ons allemaal verdergaat.

Het meisje dat de maan dronk

‘Er zit magie in sterrenlicht. Dat is algemeen bekend. Maanlicht is een heel ander verhaal. Maanlicht ismagie.’ Elk jaar laten de dorpelingen een baby achter als offer voor de heks in het woud. Niemand weet dat Xan, de gevreesde heks, de achtergelaten kinderen juist liefdevol naar families aan de andere kant van het woud brengt. Dit keer voedt ze het achtergelaten kind per ongeluk met maanlicht, waardoor het meisje vervuld raakt van magie. Xan besluit Luna op te voeden als haar eigen dochter. Met de jaren worden Luna’s magische krachten sterker. Wanneer haar dertiende verjaardag nadert, besluiten de dorpelingen eindelijk jacht te maken op de heks die hun leven al jaren overschaduwt. Zij weten niet dat Xan en Luna hun magie goed gebruiken en dat het echte kwaad veel dichterbij is… ‘Onmogelijk om weg te leggen… Het meisje dat de maan dronk is net zo spannend en gelaagd als klassiekers zoals Peter Pan en The Wizard of Oz.’ – The New York Times Book Review Bekroond met de Newbery Medal voor het mooiste kinderboek.

Het meisje dat de maan dronk

‘Er zit magie in sterrenlicht. Dat is algemeen bekend. Maanlicht is een heel ander verhaal. Maanlicht IS magie.’ Elk jaar laten de dorpelingen een baby achter als offer voor de heks in het woud. Niemand weet dat Xan, de gevreesde heks, de achtergelaten kinderen juist liefdevol naar families aan de andere kant van het woud brengt. Dit keer voedt ze het achtergelaten kind per ongeluk met maanlicht, waardoor het meisje vervuld raakt van magie. Xan besluit Luna op te voeden als haar eigen dochter. Met de jaren worden Luna’s magische krachten sterker. Wanneer haar dertiende verjaardag nadert, besluiten de dorpelingen eindelijk jacht te maken op de heks die hun leven al jaren overschaduwt. Zij weten niet dat Xan en Luna hun magie goed gebruiken en dat het echte kwaad veel dichterbij is… ‘Onmogelijk om weg te leggen… Het meisje dat de maan dronk is net zo spannend en gelaagd als klassiekers zoals Peter Pan en The Wizard of Oz.’ – The New York Times Book Review Bekroond met de Newbery Medal voor het mooiste kinderboek.

De favorieten van Marijke:

Spul – catalogus archeologische vondsten Noord/Zuidlijn Amsterdam –  Jerzy Gawronski & Peter Kranendonk
Resultaat van jaren graven. Reis door het verleden, spullen vertellen het verhaal. Fascinerend gerangschikt. Herkenbaar dichtbij en oneindig ver weg.
Een prachtig geschenk.

Roza – Olivier Willemsen
Ja, Roza! In één ruk uitgelezen. Onheilspellende sfeer, dreiging, een geheime missie.
Het boek gaat over het leven van Roza. Zij was een klein meisje toen de studenten van de Djatlovexpeditie in 1959 dood gevonden werden, verspreid over een bergpas in de noordelijke Oeral. Een waargebeurde schokkende gebeurtenis, een mysterie wat er voorgevallen is.
Een deel van het boek speelt zich af in de Verenigde Staten waar Roza terecht is gekomen nadat ze moest vluchten voor het Russische leger.
Wat heeft zich afgespeeld op die bergpas? Klopt Roza’s verhaal? Je denkt aan het eind van het boek dat je het weet, maar toch komen er vragen op.
Je blijft erover praten….

Blindganger – Michael Ondaatje
Vlak na de Tweede Wereldoorlog worden de veertienjarige Nathaniel en zijn zus Rachel achtergelaten in London door hun ouders, die naar Singapore verhuizen. Een aantal ongewone mensen zorgt beurtelings voor hen. Het verhaal meandert door hun leven.
Het lijkt een doolhof, maar telkens wordt er weer iets onthuld over wat er is voorgevallen, vooral tijdens de oorlog. Na maanden komt alleen de moeder terug, maar ze laat niets los. Jaren later komt Nathaniel er uiteindelijk achter wat zijn moeder verborgen hield. Ingenieus verhaal, prachtig verteld.

Spul

Vanaf 22 juli 2018 rijdt de metro van de Noord-Zuidlijn onder het historisch centrum van Amsterdam door. Hier zit de bodem vol overblijfselen uit het verleden. Daarom heeft Monumenten en Archeologie van de gemeente Amsterdam bij de aanleg van de metrolijn 9 jaar lang archeologische opgravingen uitgevoerd. De belangrijkste vindplaatsen waren de bouwputten op het Damrak en het Rokin met een diepte van zo’n 25 meter waar de grondlagen stamden uit de laatste IJstijd (10.000 jaar geleden). Daarboven vonden de archeologen de bedding van de Amstel. De rivier die nu nog door de stad stroomt had zich hier tot 12 meter diepte in de bodem uitgesleten. De rivier zat vol met archeologische vondsten. Vroeger gooiden mensen vaak afval in het water of er vielen per ongeluk spullen in die in de modder wegzonken. De opgravingen leverden bijna 700.000 vondsten op. Het zijn voorwerpen die mensen vroeger hebben gebruikt. Deze resten en voorwerpen vertellen ons iets over de geschiedenis van Amsterdam, Amsterdammers en haar passanten. Ter gelegenheid van deze belangrijke en ingrijpende gebeurtenis in de stad verschijnt een omvangrijke publicatie met de titel: Spul – Catalogus archeologische vondsten Noord-Zuidlijn Amsterdam Samensteller en stadsarcheoloog Jerzy Gawronski en zijn team hebben – baanbrekend en ongebruikelijk in archeologische kringen –, de thematische indeling van het boek gebaseerd op de stad als functioneel geheel. De materiële overblijfselen van menselijke activiteiten die samen leven en dynamiek van de stad weerspiegelen, informeren ons over de ontwikkeling en ruimtelijke geschiedenis van de stad. De inleiding van Jerzy Gawronski en Peter Kranendonk maakt dat op treffende wijze duidelijk. Zo’n 15.000 vondsten, gefotografeerd door Harold Strak, worden in het door Willem van Zoetendaal ontworpen boekwerk in een grid gepresenteerd als een waterval, soms keurig in gelid en dan weer aanzwellend tot visuele explosies. Regenbuien van eeuwenoud gesorteerd afval van de stad. Het robuuste verticale formaat van het boek doet denken aan een Amsterdams pakhuis. Een pakhuis tot in de nok gevuld met in Amsterdam opgegraven spul. Het eerste exemplaar wordt 9 juni a.s. ten doop gehouden tijdens de opening van de gelijknamige tentoonstelling in Museum voor Fotografie Huis Marseille (9 juni - 2 september 2018). Uitgeverij Van Zoetendaal | De Harmonie

Roza

Olivier Willemsen debuteerde in 2014 met de onheilspellende roman Morgen komt Liesbeth. In zijn tweede boek geeft hij wederom blijk van zijn fascinatie voor duistere geschiedenis. Roza is gebaseerd op het waargebeurde, nooit opgeloste incident op de Djatlovpas in het Oeralgebergte. In 1959 werden daar de negen lichamen van een groep jonge studenten aangetroffen. Ruim een halve eeuw later blikt Roza Andreja Onilova terug op haar ontmoeting met de studenten, enkele dagen voor hun dood, en op haar merkwaardige vlucht uit de voormalige Sovjet-Unie. Is haar fantasie op hol geslagen of weet Roza daadwerkelijk wat er die winternacht in 1959 op de Djatlovpas is gebeurd? Olivier Willemsen groeide op in het dorpje Haps aan de grens met Duitsland. Hij studeerde geschiedenis en was onder andere hoofd communicatie van debatcentrum De Balie. Het Nederlands Letterenfonds kende hem in 2015 een van de acht debutantenbeurzen toe. www.olivierwillemsen.nl

Blindganger

'Blindganger is een tergend mooie evenknie van Ondaatjes grootste succes, The English Patient.' ***** de Volkskrant 1946: Londen herstelt zich van de blitzkrieg. De veertienjarige Nathaniel en zijn zus Rachel zijn door hun geliefde moeder Rose achtergelaten bij een raadselachtige 'voogd' met de bijnaam De Mot. In eerste instantie denken ze dat hij een crimineel is maar ze groeien redelijk gelukkig op in de excentrieke wereld die hij creëert, vol kleurrijke vrienden die zich in de chaotische naoorlogse jaren op nogal ongebruikelijke wijze over hen ontfermen. Twintig jaar later reconstrueert Nathaniel zijn bijzondere verleden, het opgroeien in de wereld van De Mot en het grote geheim van zijn moeder. Werkelijkheid, herinnering en verbeelding komen samen in deze prachtige roman van meesterstilist Ondaatje.'Een meesterwerk.' De Standaard 'De dromerige sfeer kennen we ook uit The English Patient.****' NRC Handelsblad Barack Obama Summer Read Genomineerd voor de Man Booker Prize

De favorieten van Jeanine: 

Zomervacht – Jaap Robben
ls een boek bij DWDD wordt getipt ‘hoef’ je het als boekverkoper zelf niet meer te lezen. Het boek verkoopt zichzelf, zo leert de ervaring.
Collega Iris betoverde mij echter zo met haar bevlogen loftuiting, dat ik het wel móést lezen. Ik beaam en citeer: ‘Een verhaal over onvoorwaardelijke liefde, over bescherming. Hartverscheurend.’

Sabel – Suzanne Wouda (vanaf 12 jaar)
Het net spant zich steeds strakker om de Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Wat doet dit met een jongen van een jaar of tien, Max, de verteller van dit verhaal. De beklemming en de angst groeien naarmate het verhaal vordert. Ik betrapte me erop dat ik nog altijd ergens een sprankje hoop had, terwijl ik toch beter moest weten… Dit boek komt binnen als een mokerslag. Zo dicht op de huid is het geschreven. Met mooie taalvondsten ook. Toen ik het uit had, was ik uit het veld geslagen, verdrietig en boos. Een jongen die me in korte tijd heel dierbaar was geworden, was er niet meer….

Lean on Pete – Willy Vlautin
Een boekverfilming is altijd wel een dingetje, om het hip uit te drukken. Een paar maanden geleden zag ik Lean on Pete in de bioscoop. Ik kende het verhaal niet en liet me verrassen. Na het zien van de film had ik sterk de behoefte om in het hoofd van vijftienjarige hoofdpersoon te kijken. Ik had blijkbaar toch iets in de film gemist. Het boek, geschreven in de ik-vorm, maakte het plaatje compleet en zal me nog lang bijblijven.
De vijftienjarige Charley heeft het niet getroffen in het leven. Zijn moeder is van huis vertrokken toen hij nog een baby was. Zijn vader is weliswaar dol op zijn kind maar het alleenstaande ouderschap lijkt te veel gevraagd. Zijn vader volgend in al zijn grillen moet Charley mee van Wyoming naar Oregon. Het is al de zoveelste verhuizing op rij. Het is zomervakantie. Charley is ontheemd. Op een nabijgelegen manege vindt hij een baantje. Zo kan hij in ieder geval eten kopen als pa weer een paar dagen van de aardbodem verdwenen lijkt. In dit boek lees je hoe Charley zich in z’n eentje staande weet te houden. De omgeving waarin hij verkeert is er een waarin de mensen vechten om te overleven. Ze hebben geen oog voor de naar liefde en aandacht snakkende puber. Rust, een luisterend oor en zachtaardig gezelschap vindt hij alleen bij het bijna afgedankte racepaard Lean on Pete. Het noodlot slaat (weer) toe. Charley neemt een voor zijn leeftijd volwassen besluit en neemt samen met Lean on Pete de benen. Als een roadtrip gaat het verhaal verder. Charley gaat op zoek naar zijn familie, zijn roots. In een mooie directe stijl geschreven realistisch verhaal. Mijns inziens ook zeer geschikt als Young-Adult boek.

Een onbarmhartig pad – Gerwin van der Werf
Hoofdpersoon Tiddo gaat met vrouw Isa en puberzoon Jonathan op vakantie naar IJsland. De regie is in handen van Tiddo. Hij zal zijn gezin wel even de vakantie van hun leven bezorgen, ware het niet dat de twee echtelieden door de jaren heen al zover van elkaar zijn afgedreven dat de missie gedoemd is te mislukken. Welke capriolen worden er uit de kast gehaald om te redden wat al verloren is? Regelmatig wilde ik Tiddo toeroepen : ‘Doe nou niehiet, het heeft geen zihin!’ Maar ja, het boek was al geschreven. Roepen had geen zin.

Normal people – Sally Rooney
Dit boek spant wat mij betreft de kroon dit jaar. De jonge Ierse auteur laat je meevoelen en meeleven met twee jonge mensen, Collin en Marianne. Hij uit een arbeidersmilieu, zij van gegoede komaf. Als lezer voel je dat deze twee dolende zielen voor elkaar zijn bestemd. Maar juist dát schijnen de twee, met korte maar ook langere tussenpozen zelf steeds weer opnieuw te moeten ontdekken. Een fijn, warm en eerlijk liefdesportret. Vanaf februari 2019 in vertaling verkrijgbaar.

Zomervacht

De dertienjarige Brian woont bij zijn vader op een afgelegen terrein in een caravan. Brians verstandelijk en fysiek beperkte broer Lucien brengt zijn dagen door in een instelling. Een renovatie tijdens de zomer maakt het noodzakelijk dat Lucien elders wordt opgevangen. De vader, vooral gemotiveerd door de in het vooruitzicht gestelde vergoeding, haalt Lucien naar de caravan en maakt de jonge Brian verantwoordelijk voor de verzorging van zijn broer. Maar hoe praat je met iemand die niet spreekt? Hoe zorg je voor iemand van wie je niet weet wat hij nodig heeft? Hoe maak je de juiste keuzes als je zelf nog zo veel moet ontdekken?

Zomervacht

De dertienjarige Brian woont bij zijn vader op een afgelegen terrein in een caravan. Brians verstandelijk en fysiek beperkte broer Lucien brengt zijn dagen door in een instelling. Een renovatie tijdens de zomer maakt het noodzakelijk dat Lucien elders wordt opgevangen. De vader, vooral gemotiveerd door de in het vooruitzicht gestelde vergoeding, haalt Lucien naar de caravan en maakt de jonge Brian verantwoordelijk voor de verzorging van zijn broer. Maar hoe praat je met iemand die niet spreekt? Hoe zorg je voor iemand van wie je niet weet wat hij nodig heeft? Hoe maak je de juiste keuzes als je zelf nog zo veel moet ontdekken?

Sabel

'Sabel' is het verhaal van Max, een jongen die tijdens de Duitse bezetting van Nederland samen met zijn familie wordt opgepakt en in Kamp Vught belandt. Hij heeft daar één houvast: de rode kater Sabel. Door de ogen van Max zien wij de wereld om hem heen steeds kleiner worden. Hij klampt zich vast aan kleine, alledaagse zaken en datgene wat hem vertrouwd is. Suzanne Wouda schreef een aangrijpend boek over de deportatie van Joodse kinderen in de jaren 1942-1943, die uiteindelijk resulteerde in de verschrikkelijke kindertransporten van juni 1943.

Lean on Pete

Van de auteur van Laat me niet vallen, Boek van de Maand bij DWDD Charley Thompson is vijftien jaar en zoekt een thuis. Eten op tafel, een school om naartoe te gaan en iemand die om hem geeft. Zijn moeder is weg en aan zijn vader heeft hij niks, dus zoekt hij zijn toevlucht op de plaatselijke renbaan. Op die plek ontmoet Charley het versleten renpaard Lean on Pete, dat zijn reisgenoot wordt wanneer Charley zijn leven in eigen hand neemt. Samen met Pete gaat Charley op zoek naar zijn tante, de enige persoon uit zijn verleden die hem een toekomst kan geven. Wat volgt is een verhaal over een tocht vol levensechte personages tegen het decor van een grimmig Amerikaanslandschap. Lean on Pete is nu verfilmd met o.a. Charlie Plummer, Steve Buscemi, Chloë Sevigny en Steve Zahn. De pers over de boeken van Willy Vlautin: 'Vlautin schrijft tot-op-het-bot-proza dat tegelijkertijd mild is, doordat hij zich concentreert op dat wat nog licht geeft in het duister.' Vrij Nederland 'Vlautin beschrijft het alledaagse bestaan van gewone Amerikanen op formidabele wijze.' de Volkskrant 'Vlautin schrijft over eenzaamheid, angst, over opgroeien zonder stabiliteit, niet opgeven. Hij heeft mededogen met zijn personages en daarom is hij zo'n goede schrijver.' Het Parool

Een onbarmhartig pad

In ‘Een onbarmhartig pad’ van Gerwin van der Werf pikken Tiddo en Isa een lifter op tijdens een reis door IJsland. De lifter raakt bevriend met het stel en reist langer mee dan gepland. Maar als Tiddo hem in een opwelling een geheim toevertrouwt dat als een bom onder zijn huwelijk met Isa ligt ziet Tiddo in dat hij de lifter moet afschudden. Dat leidt tot een wilde tocht over een van de gevaarlijkste wegen ter wereld. ‘Een onbarmhartig pad’ is een razendspannende roadnovel over een man die tot het uiterste gaat om te behouden wat hij eigenlijk al kwijt is.

Een onbarmhartig pad

In ‘Een onbarmhartig pad’ van Gerwin van der Werf pikken Tiddo en Isa een lifter op tijdens een reis door IJsland. De lifter raakt bevriend met het stel en reist langer mee dan gepland. Maar als Tiddo hem in een opwelling een geheim toevertrouwt dat als een bom onder zijn huwelijk met Isa ligt ziet Tiddo in dat hij de lifter moet afschudden. Dat leidt tot een wilde tocht over een van de gevaarlijkste wegen ter wereld. ‘Een onbarmhartig pad’ is een razendspannende roadnovel over een man die tot het uiterste gaat om te behouden wat hij eigenlijk al kwijt is.

Normal People

When they both earn places at Trinity College in Dublin, a connection that has grown between them lasts long into the following years. This is an exquisite love story about how a person can change another person's life - a simple yet profound realisation that unfolds beautifully over the course of the novel.

De favorieten van Mieke:

Onorthodox – Deborah Feldman
In het begin van het boek staat de trouwfoto van een Joods stel die in de jaren vijftig lijkt te zijn genomen. Het jonge stel kijk gespannen in de lens. Het is echter 2003 en de regels waaraan de getrouwden zich moeten houden worden voorgeschreven door de chassidische Satmargemeenschap in Williamsburg. Aan het eind van het boek staat een foto van een blije jonge vrouw met een sigaret in haar hand op een bankje. Dit is het verhaal van Deborah Feldman die bij haar opa en oma opgroeide in deze sektarische gemeenschap; haar vader heeft een psychische stoornis en haar moeder is verstoten. Lezen is haar redding, maar ook dat is min of meer verboden en zo reist ze als kind met de bus naar de andere kant van de stad naar de bibliotheek om ongezien boeken te kunnen lenen. Door de literatuur krijgt ze inzicht in haar leven en in dat van anderen. Ze ontworstelt zich op een bewonderenswaardige manier aan haar strenge milieu, maar de vrijheid heeft een prijs: ze zal haar familie niet meer zien.
Een indrukwekkend en prachtig boek!

Klokkendans – Anne Tyler
Willa Drake heeft haar leven lang belangrijke beslissingen aan anderen overgelaten: haar ouders, haar echtgenoot, haar zoons en haar vriend. Als de ex-vriendin van haar zoon hulp nodig heeft besluit ze impulsief om haar te helpen. Ze ontmoet de ex-vriendin voor de eerste keer en op een wonderlijke manier voelt ze zich thuis in haar nieuwe omgeving en voor het eerst in haar leven wordt ze gezien. Haar stief-kleindochter beschouwt haar vanaf de eerste ontmoeting als oma. Een heerlijk boek dat goed afloopt, wat troostend is in deze weerbarstige tijd.

Harry en Sieny – overleven in verzet en liefde – Esther Shaya
Harry en Sieny leren elkaar midden in de oorlog kennen in de crèche van Henriette Pimentel tegenover de Hollandse Schouwburg. Het is liefde op het eerste gezicht, maar van romantiek is geen sprake. Beiden brengen Joodse kinderen uit de crèche naar onderduikadressen in het land. Totdat de crèche op last van de Duitsers moet sluiten. Dan moeten ook zij onderduiken. Na de oorlog willen ze een nieuw leven opbouwen. Ze willen het verdriet om hun familieleden achter zich laten en de angst voor een derde wereldoorlog doet ze besluiten naar Amerika te gaan. Van Amerika naar Mexico en dan weer terug naar Amsterdam. Het boek is heel mooi geschreven, op lichte toon en ook met humor. Dat is knap met zo’n beladen onderwerp.
Harry en Sieny leven nog steeds. Aanvankelijk wilden ze niet dat er een boek over hen werd geschreven, maar uiteindelijk hebben ze het voor hun kleinzoon gedaan en nu zijn ze er blij mee.

De porseleinkast – faxen aan Ger (deel 2) – Nicolien Mizee
O Ger, wanneer zal er toch een einde komen aan die zotte verering van het gevoel? Het onderkennen en duiden van onze gevoelens is slechts een manier om onszelf te leren kennen, waardoor we, door zo min mogelijk wrijving met onze omgeving te maken, ons beter kunnen blijven richten op waar het om gaat. Ik noem dat God, hoe jij dat noemt weet ik niet. Je noemt het waarschijnlijk niet. Dat kenmerkt de ware gelovige. En daarbij, alle mannen zijn bangerds.’ Mizee is een geweldige auteur! In haar beschrijvingen van ‘de ander’ herkende ik tot mijn afgrijzen mezelf. Tegelijkertijd schoot ik steeds in de lach. En ik bleef maar mooie zinnen overschrijven in een schriftje dat ik mee had genomen op vakantie. Ze spaart zichzelf evenmin. Op zoek naar eeuwige waarden en mensen die hun best doen, stuurt ze elke dag een fax aan Ger Beukenkamp, – de allesomvattende. Hij antwoordt niet. Gelukkig maar, nu mogen we allemaal meelezen en bij onszelf te rade gaan over de vraag: ‘Waar gaat het allemaal om?’

Roza – Olivier Willemsen
Tot slot wil ik nog eens Roza noemen. De afgelopen maanden heb ik vaak klanten die een tip vroegen blij gemaakt met dit fantastische boek.

Onorthodox

Deborah Feldman groeit op in de gesloten Satmargemeenschap in Brooklyn. Ze wordt jong uitgehuwelijkt en krijgt een zoon, maar dan is haar vrijheidsdrang niet meer te stuiten. In Onorthodox beschrijft ze haar jeugd en vlucht uit de religieuze sekte, waarbij het moeilijk voor te stellen is dat de gebeurtenissen maar enkele jaren geleden midden in New York plaatsvonden.

Onorthodox

Als kind groeit Deborah Feldman op in de gesloten wereld van de Satmargemeenschap in Brooklyn. Ze moet gehoorzamen aan de regels en structuren van deze strengchassidische joden, waarin de rol van de vrouw enkel dienend is. Op haar zeventiende wordt ze uitgehuwelijkt en twee jaar later krijgt ze een zoon, maar dan is haar vrijheidsdrang niet meer te stuiten. Ze wil koste wat het kost een vrij leven leiden. In haar aangrijpende memoires beschrijft Feldman haar jeugd en uiteindelijke vlucht uit de religieuze sekte, waarbij het soms moeilijk voor te stellen is dat deze gebeurtenissen slechts enkele jaren geleden plaatsvonden, en wel midden in New York.

Klokkendans

Willa Drake kan de beslissende momenten van haar leven op één hand tellen: toen ze elf was en haar moeder verdween, toen ze op haar 21ste een aanzoek kreeg, en toen ze op 41-jarige leeftijd weduwe werd door een ongeluk. Zo heeft Willa steeds een pad gevolgd dat door anderen voor haar was uitgerold. Wanneer ze hoort dat de ex-vriendin van haar zoon is neergeschoten, laat ze alles achter en stapt ze in het vliegtuig. De impulsieve beslissing om voor deze vrouw en haar dochter te gaan zorgen, zal Willa naar onbekend terrein leiden. Ze ontmoet nieuwe, excentrieke buren, die haar inzicht geven in de rituelen die het wezen van een gemeenschap vormen, en haalt plezier uit de meest onverwachte dingen. Klokkendans is een bitterzoete roman over hoop en spijt, vervulling en vernieuwing. Anne Tyler vertelt het verhaal van een vrouw die besluit dat het nooit te laat is om je eigen pad te kiezen. Anne Tyler (1941) wordt gezien als een tijdloze schrijver met een fenomenale eigen literaire stem. Ze kreeg in 1989 de Pulitzer Prize voor haar roman Breathing Lessons en in 2012 de Sunday Times Award for Literary Excellence. Haar laatste roman De blauwe draad werd genomineerd voor de Man Booker Prize. Over De blauwe draad: ‘Een roman van Anne Tyler is altijd een bron van plezier.’ THE TIMES ‘Typisch Anne Tyler. Zij kan sitcomachtige situaties omtoveren tot iets veel diepers en ontroerenders.’ THE NEW YORK TIMES BOOK REVIEW ‘Een geweldige schrijfster. Elke nieuwe roman is een bewijs van Tylers veelzijdige talent.’ THE WALL STREET JOURNAL ‘Tyler is niet gewoon goed, ze is angstaanjagend goed.’ JOHN UPDIKE

Klokkendans

Willa Drake kan de beslissende momenten van haar leven op één hand tellen: toen ze elf was en haar moeder verdween, toen ze op haar 21ste een aanzoek kreeg, en toen ze op 41-jarige leeftijd weduwe werd door een ongeluk. Zo heeft Willa steeds een pad gevolgd dat door anderen voor haar was uitgerold. Wanneer ze hoort dat de ex-vriendin van haar zoon is neergeschoten, laat ze alles achter en stapt ze in het vliegtuig. De impulsieve beslissing om voor deze vrouw en haar dochter te gaan zorgen, zal Willa naar onbekend terrein leiden. Ze ontmoet nieuwe, excentrieke buren, die haar inzicht geven in de rituelen die het wezen van een gemeenschap vormen, en haalt plezier uit de meest onverwachte dingen. Klokkendans is een bitterzoete roman over hoop en spijt, vervulling en vernieuwing. Anne Tyler vertelt het verhaal van een vrouw die besluit dat het nooit te laat is om je eigen pad te kiezen. Anne Tyler (1941) wordt gezien als een tijdloze schrijver met een fenomenale eigen literaire stem. Ze kreeg in 1989 de Pulitzer Prize voor haar roman Breathing Lessons en in 2012 de Sunday Times Award for Literary Excellence. Haar laatste roman De blauwe draad werd genomineerd voor de Man Booker Prize. Over De blauwe draad: 'Een roman van Anne Tyler is altijd een bron van plezier.' The Times 'Typisch Anne Tyler. Zij kan sitcomachtige situaties omtoveren tot iets veel diepers en ontroerenders.' The New York Times Book Review 'Een geweldige schrijfster. Elke nieuwe roman is een bewijs van Tylers veelzijdige talent.' The Wall Street Journal 'Tyler is niet gewoon goed, ze is angstaanjagend goed.' John Updike

Harry & Sieny

Harry: ‘Ik ben toch tot de conclusie gekomen dat wij ook behoorlijk wat meegemaakt hebben.’ Harry Cohen en Sieny Kattenburg leren elkaar kennen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij werkt voor de Joodse Raad, zij is kinderverzorgster in de crèche, de kinderopvang tegenover de Hollandsche Schouwburg. Op 28 juni 1943, middenin de chaotische omstandigheden van razzia’s en illegaliteit – letterlijk tussen het redden van joodse kinderen door – trouwen ze, tijdens de lunchpauze. Toestemming daarvoor krijgt de minderjarige Sieny per post vanuit Westerbork, waar haar ouders wachten op transport. Met haar geweldige inlevingsvermogen en steunend op honderden uren research en interviews schreef Shaya een schitterend en ontroerend portret van deze bescheiden helden. Na de oorlog stichtten Harry en Sieny een gezin, verhuisden daarmee naar New York en Mexico en streken uiteindelijk neer in Buitenveldert. Humor, heimwee, rouw en relativeringsvermogen strijden om voorrang in deze dubbelbiografie die een hele eeuw omspant.

De porseleinkast

‘Eigenlijk maakt het niet uit waar Nicolien Mizee over schrijft, elke letter die ze op papier zet is de moeite van het lezen waard.’ – VPRO Gids ‘De existentiële aard van haar schrijverschap zie je terug in bijna elke zin: gedreven, nietsontziend, eerlijk, zelfkritisch. Haar brieven doen vaak denken aan de dagboekaantekeningen van Frida Vogels: bij beiden zie je een vergelijkbaar vermogen om het persoonlijke getob in heldere, laconieke formuleringen en scherpe observaties te vatten.’ – NRC Handelsblad Na het succesvolle De kennismaking, waarin Nicolien Mizee begint met haar faxen aan Ger Beukenkamp, verschijnt het vervolg: De porseleinkast (1997‒1998). Hierin maken we onder anderen kennis met het Orakel, dat in tegenstelling tot Ger wél met Nicolien in gesprek treedt en haar een zekere mate van geestelijke gezondheid helpt te bewaren. 'Ja maar Nicolien, jij hebt ook nooit helemaal jezelf kunnen zijn,' zei het Orakel laatst, 'het is niet eens een kwestie van inhouden, je weet gewoon niet wat het is.' Ik had haar verteld dat ik altijd pijn in mijn nek en in mijn buik had. 'Dat komt doordat je altijd je adem inhoudt,' zei het Orakel, 'kijk, je doet dit,' en ze trok haar schouders op en hield haar buik in. 'O, vandaar dat ik altijd zo'n fascinatie heb voor de buiken van andere mensen,' zei ik. Het orakel bloosde. Die heeft een enorme buik. Maar ze heeft gelijk hoor. Nu merk ik het ook ineens. Ik hou voortdurend mijn adem in. 'Wat moet ik daar nou aan doen?' vroeg ik. 'Niks,' zei het Orakel. 'Gewoon doorleven. Zoiets is geen kwestie van drie keer om de tafel rennen en een half uur op je kop gaan staan, 't Is goed dat je het weet. 't Zal vanzelf beter worden.' Volgens een beproefd recept van vrijwel dagelijks wederwaardigheden doorfaxen rijgt Nicolien Mizee in De porseleinkast opnieuw haar dagen verrassend veelzijdig aaneen. Aan de hand van allerhande geschiedenissen van vrienden, vragen over het wezen van seks, en droevige misverstanden laat Mizee de lezer beter kijken naar zijn vriendschappen in heden en verleden. De manier waarop zij ze met goed gevolg bevraagt, levert een verslavend proza op.

Roza

Olivier Willemsen debuteerde in 2014 met de onheilspellende roman Morgen komt Liesbeth. In zijn tweede boek geeft hij wederom blijk van zijn fascinatie voor duistere geschiedenis. Roza is gebaseerd op het waargebeurde, nooit opgeloste incident op de Djatlovpas in het Oeralgebergte. In 1959 werden daar de negen lichamen van een groep jonge studenten aangetroffen. Ruim een halve eeuw later blikt Roza Andreja Onilova terug op haar ontmoeting met de studenten, enkele dagen voor hun dood, en op haar merkwaardige vlucht uit de voormalige Sovjet-Unie. Is haar fantasie op hol geslagen of weet Roza daadwerkelijk wat er die winternacht in 1959 op de Djatlovpas is gebeurd? Olivier Willemsen groeide op in het dorpje Haps aan de grens met Duitsland. Hij studeerde geschiedenis en was onder andere hoofd communicatie van debatcentrum De Balie. Het Nederlands Letterenfonds kende hem in 2015 een van de acht debutantenbeurzen toe. www.olivierwillemsen.nl

De favorieten van Jan:

Kort en goed: Het hoogtepunt van het literaire jaar was Roza van Olivier Willemsen. Een magnifiek geschreven boek met een sterke plot. Olivier Willemsen verstaat de kunst om elke zin, nee: elk woord zorgvuldig te kiezen en volledig in dienst van het verhaal te stellen. Er staat geen woord te veel in.

Zomervacht - Jaap Robben
Een liefdevol portret van een zomervachtongemakkelijke familiesituatie. Een fijne roman, goed geschreven, net als Roza zonder overbodigheden.

Voel je vrij - Zadie Smith
Het best bescheidende boek. Een mooie collage van haar stukken van de afgelopen jaren. Met name haar literaire recensies zijn erg goed. 

Spul – catalogus archeologische vondsten Noord/Zuidlijn Amsterdam - Jerzy Gawronski & Peter Kranendonk
Het mooiste plaatjesboek. Een joekel van een boek (37x25 cm), voorbeeldig vormgegeven. Gewoon niet te geloven zo mooi! 

Patricia - Peter Terrin
Als een moeder zomaar huis en kind (van twee) verlaat, vervolgens in paniek raakt, toch weer omdraait maar níét terugkeert, denk je WAAROM? Erg spannende psychologische thriller. Voor de liefhebbers van Roza.

Feitenkennis - Hans Rosling
Van Feitenkennis van Hans Rosling leerde ik dat het veel beter gaat met de wereld dan veel mensen (ik ook) denken.

Ik moet nog beginnen in Mooi doodliggen van A.F.Th. van der Heijden. Ik heb er het volste vertrouwen in dat dit weer een prachtige leeservaring wordt, zoals ik gewend ben bij deze grote schrijver.

Roza

Olivier Willemsen debuteerde in 2014 met de onheilspellende roman Morgen komt Liesbeth. In zijn tweede boek geeft hij wederom blijk van zijn fascinatie voor duistere geschiedenis. Roza is gebaseerd op het waargebeurde, nooit opgeloste incident op de Djatlovpas in het Oeralgebergte. In 1959 werden daar de negen lichamen van een groep jonge studenten aangetroffen. Ruim een halve eeuw later blikt Roza Andreja Onilova terug op haar ontmoeting met de studenten, enkele dagen voor hun dood, en op haar merkwaardige vlucht uit de voormalige Sovjet-Unie. Is haar fantasie op hol geslagen of weet Roza daadwerkelijk wat er die winternacht in 1959 op de Djatlovpas is gebeurd? Olivier Willemsen groeide op in het dorpje Haps aan de grens met Duitsland. Hij studeerde geschiedenis en was onder andere hoofd communicatie van debatcentrum De Balie. Het Nederlands Letterenfonds kende hem in 2015 een van de acht debutantenbeurzen toe. www.olivierwillemsen.nl

Zomervacht

De dertienjarige Brian woont bij zijn vader op een afgelegen terrein in een caravan. Brians verstandelijk en fysiek beperkte broer Lucien brengt zijn dagen door in een instelling. Een renovatie tijdens de zomer maakt het noodzakelijk dat Lucien elders wordt opgevangen. De vader, vooral gemotiveerd door de in het vooruitzicht gestelde vergoeding, haalt Lucien naar de caravan en maakt de jonge Brian verantwoordelijk voor de verzorging van zijn broer. Maar hoe praat je met iemand die niet spreekt? Hoe zorg je voor iemand van wie je niet weet wat hij nodig heeft? Hoe maak je de juiste keuzes als je zelf nog zo veel moet ontdekken?

Zomervacht

De dertienjarige Brian woont bij zijn vader op een afgelegen terrein in een caravan. Brians verstandelijk en fysiek beperkte broer Lucien brengt zijn dagen door in een instelling. Een renovatie tijdens de zomer maakt het noodzakelijk dat Lucien elders wordt opgevangen. De vader, vooral gemotiveerd door de in het vooruitzicht gestelde vergoeding, haalt Lucien naar de caravan en maakt de jonge Brian verantwoordelijk voor de verzorging van zijn broer. Maar hoe praat je met iemand die niet spreekt? Hoe zorg je voor iemand van wie je niet weet wat hij nodig heeft? Hoe maak je de juiste keuzes als je zelf nog zo veel moet ontdekken?

Voel je vrij

Behalve een begenadigd romanschrijver is Zadie Smith ook een briljante en unieke essayist. In Voel je vrij snijdt ze een aantal onderwerpen aan die we allemaal herkennen: wat betekent het om te leven _ te werken, te denken, te lachen en te genieten _ in de wereld van nu? Wat is de zin en betekenis van alle social media en wat voegen ze toe aan ons leven? Waarom hangen we zo graag in een fijne bibliotheek rond? En hoe moeten we onze kleinkinderen vertellen dat het ons niet is gelukt het klimaatprobleem gezamenlijk aan te pakken? Met een vlijmscherpe pen becommentarieert Smith culturele, maatschappelijke en politieke kwesties. Voel je vrij laat ons op een andere manier naar de wereld kijken: met de kritische maar ook diepmenselijke blik van Zadie Smith. Met dit boek bewijst Smith opnieuw dat ze de belangrijkste stem van haar generatie is. Zadie Smith (1975) is de auteur van vijf romans, een novelle en een serie essays. Zowel in 2003 als in 2013 werd ze verkozen tot een van de twintig Granta's Best Young British Novelists. Ze won onder andere de James Tait Black Memorial Prize, de Whitbread Award, de Guardian First Book Award en de Orange Prize. Ook stond ze op de shortlist van de Man Booker Prize en de Baileys Women's Prize for Fiction. Op dit moment doceert ze aan New York University. 'Smith doet me soms denken aan een improviserende muzikant of zo'n benijdenswaardige kok die met vijf toevallige ingrediënten in een handomdraai een lekker maaltje weet te bereiden. Verbindende factor van al haar losse, zeer uiteenlopende beschouwingen is haar fijnzinnige waarnemingsvermogen.' The New York Times Book Review 'Wie even was vergeten dat Zadie Smith een van de veelzijdigste, interessantste schrijvers is van deze tijd, moet vooral haar nieuwe essaybundel Voel je vrij lezen. Haar stukken zijn scherpzinnig, soms vilein, maar altijd relevant. We mogen ons gelukkig prijzen met Smith als gids.' Vanity Fair 'Smith beschikt over een scherp observatievermogen, kennis van zaken en een heldere geest. Daarnaast is ze een boekenwurm, een cultuurnerd die leest, luistert, kijkt en zich geregeld afvraagt hoe ze zich als schrijver en mens tot al die kunst om zich heen moet verhouden, iets waarover ze dolgraag met anderen van gedachten wisselt.' The Guardian 'Een overheerlijke mengelmoes van ideeën die getuigt van haar brede en diepgaande belangstelling. Het is als een rek- en strekoefening, een yogales voor de geest.' The Times

Spul

Vanaf 22 juli 2018 rijdt de metro van de Noord-Zuidlijn onder het historisch centrum van Amsterdam door. Hier zit de bodem vol overblijfselen uit het verleden. Daarom heeft Monumenten en Archeologie van de gemeente Amsterdam bij de aanleg van de metrolijn 9 jaar lang archeologische opgravingen uitgevoerd. De belangrijkste vindplaatsen waren de bouwputten op het Damrak en het Rokin met een diepte van zo’n 25 meter waar de grondlagen stamden uit de laatste IJstijd (10.000 jaar geleden). Daarboven vonden de archeologen de bedding van de Amstel. De rivier die nu nog door de stad stroomt had zich hier tot 12 meter diepte in de bodem uitgesleten. De rivier zat vol met archeologische vondsten. Vroeger gooiden mensen vaak afval in het water of er vielen per ongeluk spullen in die in de modder wegzonken. De opgravingen leverden bijna 700.000 vondsten op. Het zijn voorwerpen die mensen vroeger hebben gebruikt. Deze resten en voorwerpen vertellen ons iets over de geschiedenis van Amsterdam, Amsterdammers en haar passanten. Ter gelegenheid van deze belangrijke en ingrijpende gebeurtenis in de stad verschijnt een omvangrijke publicatie met de titel: Spul – Catalogus archeologische vondsten Noord-Zuidlijn Amsterdam Samensteller en stadsarcheoloog Jerzy Gawronski en zijn team hebben – baanbrekend en ongebruikelijk in archeologische kringen –, de thematische indeling van het boek gebaseerd op de stad als functioneel geheel. De materiële overblijfselen van menselijke activiteiten die samen leven en dynamiek van de stad weerspiegelen, informeren ons over de ontwikkeling en ruimtelijke geschiedenis van de stad. De inleiding van Jerzy Gawronski en Peter Kranendonk maakt dat op treffende wijze duidelijk. Zo’n 15.000 vondsten, gefotografeerd door Harold Strak, worden in het door Willem van Zoetendaal ontworpen boekwerk in een grid gepresenteerd als een waterval, soms keurig in gelid en dan weer aanzwellend tot visuele explosies. Regenbuien van eeuwenoud gesorteerd afval van de stad. Het robuuste verticale formaat van het boek doet denken aan een Amsterdams pakhuis. Een pakhuis tot in de nok gevuld met in Amsterdam opgegraven spul. Het eerste exemplaar wordt 9 juni a.s. ten doop gehouden tijdens de opening van de gelijknamige tentoonstelling in Museum voor Fotografie Huis Marseille (9 juni - 2 september 2018). Uitgeverij Van Zoetendaal | De Harmonie

Feitenkennis

Heel veel Feitenkennis voor €9,99 'Het is al een prestatie op zich: statistieken sexy maken. Het lukte Hans Rosling.' – De Volkskrant Op eenvoudige vragen over wereldwijde trends geven we systematisch de verkeerde antwoorden. Het is zelfs zo erg dat een chimpansee die willekeurig antwoorden kiest consequent leraren, journalisten, Nobelprijswinnaars en studenten overtreft. In Feitenkennis legt hoogleraar Internationale Gezondheid en wereldfenomeen Hans Rosling, samen met Ola en Anna Rosling, uit waarom dit gebeurt. Hij presenteert daarbij tien redenen – van onze neiging om de wereld in twee kampen te verdelen tot de manier waarop we vooruitgang waarnemen – en komt zo met een radicaal nieuwe verklaring. Feitenkennis zit boordevol anekdotes, aangrijpende verhalen en uiteraard met de kenmerkende grafieken van Rosling. Het is een inspirerend, onthullend en ook essentieel boek dat de manier waarop je de wereld ziet compleet zal veranderen. 'Feitenkennist zorgt ervoor dat je zowel meer realistisch als meer hoopvol naar de wereld kijkt. Een geweldig en belangrijk boek.' – Ionica Smeets 'Begin dit jaar overleed de dwarse Zweedse statisticus Hans Rosling. Zijn laatste boek over denkfouten zou iedereen moeten lezen.' – Martijn van Calmthout

Mooi doodliggen

29 mei 2018. Tijdens een tumultueuze vergadering van de VN Veiligheidsraad in New York, gewijd aan de MX17-ramp, wordt onder de aanwezige journalisten het bericht verspreid dat hun Russische collega Grigori Moerasjko in Kiev is doodgeschoten. Een vriend van hem, de Nederlandse oorlogsverslaggever Natan Haandrikman, besluit onmiddellijk van New York naar Kiev te vliegen om de weduwe bij te staan. Moerasjko blijkt te hebben samengespannen met de Oekraïense geheime dienst om de Russen te misleiden. Hij heeft zichzelf daarmee ongewild tot een verspreider van fake news gemaakt. Een doodzonde in de ogen van de onafhankelijke journalistiek: bevriende collega’s vallen hem massaal af, behalve Haandrikman. Het ergste is dat ook zijn geliefde Yulia zich door Grigori verraden voelt en hem verlaat. Door iedereen verstoten keert hij naar Rusland terug om daar onverschrokken zijn onderzoek naar de toedracht van ‘MX17’ voort te zetten.

De favorieten van Marthe (11 jaar): 

Het meisje dat de maan dronk – Kelly Barnhill
Het is een heel erg mooi en spannend boek. Je krijgt steeds een stukje van de puzzel en uiteindelijk komt het allemaal samen. Ik kon er niet van afblijven.

Schaduw van de leeuw – Linda Dielemans
Dit boek speelt in de prehistorie. Joeni wil heel graag ‘dromer’ (iemand die de toekomst voorspelt aan de hand van dromen) worden. Alleen het stamhoofd mag haar niet en hij verbiedt haar te dromen. Uiteindelijk wordt ze verstoten door haar stam en staat ze er helemaal alleen voor. Ik vond het heel erg leuk en spannend en ook mooi om een boek te lezen dat in een heel andere tijd speelt.

Het meisje dat de maan dronk

‘Er zit magie in sterrenlicht. Dat is algemeen bekend. Maanlicht is een heel ander verhaal. Maanlicht ismagie.’ Elk jaar laten de dorpelingen een baby achter als offer voor de heks in het woud. Niemand weet dat Xan, de gevreesde heks, de achtergelaten kinderen juist liefdevol naar families aan de andere kant van het woud brengt. Dit keer voedt ze het achtergelaten kind per ongeluk met maanlicht, waardoor het meisje vervuld raakt van magie. Xan besluit Luna op te voeden als haar eigen dochter. Met de jaren worden Luna’s magische krachten sterker. Wanneer haar dertiende verjaardag nadert, besluiten de dorpelingen eindelijk jacht te maken op de heks die hun leven al jaren overschaduwt. Zij weten niet dat Xan en Luna hun magie goed gebruiken en dat het echte kwaad veel dichterbij is… ‘Onmogelijk om weg te leggen… Het meisje dat de maan dronk is net zo spannend en gelaagd als klassiekers zoals Peter Pan en The Wizard of Oz.’ – The New York Times Book Review Bekroond met de Newbery Medal voor het mooiste kinderboek.

Het meisje dat de maan dronk

‘Er zit magie in sterrenlicht. Dat is algemeen bekend. Maanlicht is een heel ander verhaal. Maanlicht IS magie.’ Elk jaar laten de dorpelingen een baby achter als offer voor de heks in het woud. Niemand weet dat Xan, de gevreesde heks, de achtergelaten kinderen juist liefdevol naar families aan de andere kant van het woud brengt. Dit keer voedt ze het achtergelaten kind per ongeluk met maanlicht, waardoor het meisje vervuld raakt van magie. Xan besluit Luna op te voeden als haar eigen dochter. Met de jaren worden Luna’s magische krachten sterker. Wanneer haar dertiende verjaardag nadert, besluiten de dorpelingen eindelijk jacht te maken op de heks die hun leven al jaren overschaduwt. Zij weten niet dat Xan en Luna hun magie goed gebruiken en dat het echte kwaad veel dichterbij is… ‘Onmogelijk om weg te leggen… Het meisje dat de maan dronk is net zo spannend en gelaagd als klassiekers zoals Peter Pan en The Wizard of Oz.’ – The New York Times Book Review Bekroond met de Newbery Medal voor het mooiste kinderboek.

Schaduw van de leeuw

Scherpe tanden blonken in zijn bek. Zijn ogen waren geel met een kleine, zwarte pupil. Intelligente ogen. Gevaarlijke ogen. 28.000 jaar geleden. Gewapend met niets dan haar speer reist Joeni over de eindeloze vlakte, waar de wind altijd waait en waar mammoeten, rendierkuddes en grottenleeuwen leven. Verstoten door haar stam gaat ze op zoek naar de waarheid achter haar dromen, die voorspellen wat komen gaat, soms met rampzalige gevolgen... Geïnspireerd door grotschilderingen van tienduizenden jaren geleden voert Linda Dielemans je mee naar de verre prehistorie. Winnaar van de Senaatsprijs van De Nederlandse Kinderjury 2019 in de categorie 10-12 jaar!

Schaduw van de leeuw

Scherpe tanden blonken in zijn bek. Zijn ogen waren geel met een kleine, zwarte pupil. Intelligente ogen. Gevaarlijke ogen. 28.000 jaar geleden. Gewapend met niets dan haar speer reist Joeni over de eindeloze vlakte, waar de wind altijd waait en waar mammoeten, rendierkuddes en grottenleeuwen leven. Verstoten door haar stam gaat ze op zoek naar de waarheid achter haar dromen, die voorspellen wat komen gaat, soms met rampzalige gevolgen... Geïnspireerd door grotschilderingen van tienduizenden jaren geleden voert Linda Dielemans je mee naar de verre prehistorie. Winnaar van de Senaatsprijs van De Nederlandse Kinderjury 2019 in de categorie 10-12 jaar!

De favorieten van Betty (9 jaar): 

Spreek je chocola? – Cas Lester
Dit boek leest heel vlot. Het gaat over vriendschap en een beetje meidengedoe én lekker eten. Yaz en Nadima willen wel vriendinnen worden, maar Nadima spreekt de taal niet en Yaz is heel dyslectisch, en dat communiceert niet zo makkelijk. Dan komen ze erachter dat ze allebei heel erg van chocola houden en dan komt het allemaal goed.

Bedtijdverhalen voor rebelse meisjes – Francesca Cavallo en Elena Favilli
Het zijn allemaal losse verhalen over vrouwen die iets bijzonders hebben gedaan in hun leven. Er zitten heel mooie tekeningen bij. Ik vond het gek om te lezen dat vrouwen vroeger bepaalde dingen niet mochten doen, terwijl iedereen altijd zegt dat vroeger alles beter was. Nu ben ik erachter dat dat echt een mannenuitspraak is! Ik hoop dat er in de toekomst meer ruimte is voor vrouwen die hun droom willen laten uitkomen.

Spreek je chocola?

Spreek je chocola

'Spreek je chocola' is een hartverwarmend verhaal over grenzeloze vriendschap, dat op een luchtige manier raakt aan grote actuele thema's zoals integratie en identiteit. Bij de 12-jarige Jaz komt een nieuw meisje in de klas: Nadima, die met haar familie uit Syrië is gevlucht. Dat Nadima en Jaz elkaars taal niet spreken, maakt Jaz niks uit - met een reep chocola weet ze het ijs te breken. Het is het begin van een bijzondere vriendschap vol emoticons, zoetigheden, cultuurverschillen en vooral veel lol. Met veel humor laat scenario- en kinderboekenschrijver Cas Lester zien dat vriendschap zich niet laat begrenzen door talen of culturen.

Bedtijdverhalen voor rebelse meisjes

Met trots brengt ROSE stories de Amerikaanse bestseller Good Night Stories for Rebel Girls naar Nederland. Van Jane Austen en Cleopatra tot Michelle Obama en Serena Williams: Bedtijdverhalen voor rebelse meisjes zet sprookjes in een geheel nieuw daglicht met 100 voorleesverhalen over inspirerende vrouwen, die op hun eigen rebelse manier de wereld hebben veranderd - als schrijfster, piraat of wiskundige. Met illustraties van 60 vrouwelijke kunstenaars van over de hele wereld is dit boek een unieke uitgave boordevol inspiratie, speciaal voor iedereen die zijn eigen pad kiest.