Linnaeus Leesclub

De Linnaeus Leesclub bestaat uit een best wel vrolijke verzameling leesliefhebbers en een geheimzinnige fietsenmaker – zal hij ooit écht verschijnen? We komen eens in de zes à acht weken bij elkaar in de kelder van de Linnaeus Boekhandel. Dat klinkt luguberder dan het is. Onder het genot van koffie, thee, zoetigheden en de kordate (in)leiding van Anja Duitsmann spuien we ons gal, bejubelen we prach-ti-ge zinnen en wisselen we meningen uit, die vaak verder reiken dan het onderwerp van het boek. De te lezen boeken worden democratisch gekozen, enige manipulatie is echter wel toegestaan. Huiswerk maken is niet nodig. Ja, het is wel handig als je het boek leest.
Op dit moment zitten we vol. Als je informatie wilt kun je altijd een e-mailbericht sturen aan info@linnaeusboekhandel.nl ter attentie van Anja.
Onderstaand de weergaven van de avonden, zoals vastgelegd door Anneke van de Watering.


Besproken op 12 september 2017: Max, Mischa & het Tet-offensief van Johan Harstad

Johan Harstad (1979) is een jonge Noorse schrijver die begon met publiceren in 2001. Hij schreef onder andere het succesvolle ‘Buzz Aldrin, waar ben je gebleven?’ (2007) en ‘Hässelby, het demonteren is begonnen’ (2009). Johan Harstad is een productief type. Hij heeft ook verhalenbundels en een jong adult roman op zijn naam staan en brengt in eigen beheer muziek, film en grafisch werk uit. Daarnaast is hij de (gevierde) eerste huisschrijver van het Nationale Theater in Noorwegen. Zijn ervaring met theater komt ruimschoots aan bod in: ‘Max, Mischa & het Tet-offensief’. Dit kloeke boek, verschenen in 2017, vertelt het verhaal van toneelregisseur Max Hansen, die als puber vanuit Noorwegen naar Amerika emigreert.

Max, MischaYes, 1200 pagina’s. We hadden er zin in. Lekker, zo voor de zomer. Hoeven we maar één stoeptegel in onze koffer te stoppen. We hebben het ook (nou ja bijna) allemaal uitgelezen. Dat is best een prestatie, want het was soms behoorlijk ploeteren. We werden niet direct verleid om verder te lezen, het boek zakte soms nogal in en bevatte ellenlange kunst-beschouwende verhandelingen. ‘Een Proustiaanse leeservaring’ roept iemand.

Toch heeft het ons allen weten te raken. Het boek is bij vlagen hypnotiserend en omspant vele decennia en continenten: van de oorlog in Vietnam en Apocalypse Now tot jazzmuziek, van Mark Rothko en Burning Man tot de aanslag op de Twin Towers. Niet eerder voelden we bij een boek zo vaak de behoefte om te gaan googlen: is dit echt? Of totaal verzonnen?

En het is heel indrukwekkend hoe Harstad de moderne geschiedenis geloofwaardig tot leven heeft gebracht aan de hand van zijn personages. Max, de hoofdpersoon, heeft moeite om zijn Noorse jeugd, waarin hij als kind van communistische ouders Vietnamoorlogje speelde, achter zich te laten. Maar in Amerika ontdekt hij dat eigenlijk iedereen ontheemd is. Hij vindt vriendschap en liefde bij de acteur Mordecai, zijn oom en Vietnamveteraan Owen en bij de kunstenares Mischa. Of is het iets wat op vriendschap en liefde lijkt?

Want waar gaat het eigenlijk over? Dat kunnen we niet zo een-twee-drie besluiten. Over onthechting en ontheemding, wordt er geopperd. Over mensen die zich niet kunnen verbinden. Maar het gaat ook over vriendschap. En de onvoorspelbare dynamiek daarvan. Alles wat je verwacht gebeurt net niet. Het is een anticlimax-boek. Neehee, het gaat niet over relaties, zegt een ander, het gaat over het etaleren van ideeën en kennis over theater en kunst. Het is ironie en het schrijfplezier spat er vanaf.

Ondanks de melancholieke ondertoon valt er genoeg te lachen. De verhandeling over ‘wat er met mooiste meisje gebeurt’ bijvoorbeeld, is hilarisch. En het bizarre gedoe van de vader in zijn aanstootgevende korte broek. En dat links intellectuele geëmmer. Ja, we kunnen nog lang over dit boek bomen. En dat doen we dus ook.


Besproken op 4 juli 2017: Aan Chesil Beach van Ian McEwan

Ian McEwan (1948) is een Engelse roman- en scenarioschrijver. Hij staat sinds 2008 op de lijst van 50 beste Britse schrijvers sinds 1945. McEwan begon zijn schrijfcarrière in 1975 met de korte verhalenbundel ‘First Love, Last Rite’s’. Hiermee werd hij in één klap beroemd. Zijn eerste romans waren ‘The Cement Garden’ (1978) en ‘The Comfort of Strangers’ (1981). Ian is nogal productief. Hij heeft al zestien romans, twee jeugdboeken en een aantal theater- en filmscenario’s op zijn naam staan. ‘On Chesil Beach’ (2007) is zijn twaalfde roman en draait om één huwelijksnacht, kort voor de seksuele revolutie.

aan chesil beachHet komt niet vaak voor (lees: nooit) dat de Linnaeus Leesclub eensgezind in haar oordeel is, maar dit keer lijkt het dan toch echt te gebeuren. Okay, de één vond het best moeilijk en traag. En de ander ergerde zich aan de vele uitgebreide zijstappen die de auteur maakt – terwijl je potverdikke zó graag wilt weten hoe het nou verder gaat met die huwelijksnacht. Maar toch moeten we concluderen dat we allemaal genoten hebben van dit boek. Het is indrukwekkend hoe McEwan in de hoofden is gekropen van Florence en Edward, de twee belangrijkste personages, en de spanning weet op te bouwen naar de, jaja, onvermijdelijke daad.

Dit boek beschrijft meer dan een tijdsbeeld, vinden we. Het heeft ook iets melancholieks. Aan Chesil Beach gaat over lust versus angst. Over pogingen tot intimiteit. Over goede bedoelingen. Over pijn die verzacht wordt door de ander pijn te doen. En over hoe een ogenschijnlijk kleine handeling later levensbepalend blijkt te zijn geweest.

‘Slow reading’ is wel geboden. Dat komt ook vanwege het gebrek aan dialoog in het boek. De gebeurtenissen worden in kleine stapjes beschreven door een alwetende verteller, die ons overtuigend en – heel knap – zonder oordeel de gedachten en gevoelens laat meebeleven van zowel de angstige en van-seks-walgende Florence als de hunkerende ‘gezonde jongeman’ Edward. Ze houden van elkaar, en lijken ondanks een aantal duidelijke verschillen (klasse, milieu) ook geschikt om elkaars levenspartners te worden, maar op seksueel gebied is dit niet bepaald een match. En erover praten, ho maar. Het gebrek aan communicatie tussen die twee is op z’n zachtst gezegd schrijnend. Zou dit vandaag de dag ook nog zo kunnen gaan? We vragen het ons af.

We komen te spreken over seksuele voorlichting. Hoe ging dat ‘toen’? Hoe ging dat bij ons? Hoe belangrijk is het om te práten met elkaar? Hoe verschillend kunnen hoofd en lichaam reageren? En, heb je überhaupt nog zin in seks, na zo’n schaal gebraden rosbief in een gebonden jus, zachtgekookte groenten en blauwig getinte aardappels? Ha, ja, daar kunnen we wel een boom over opzetten.

Maar er is nog een andere vraag die ons bezig houdt. Heeft Florence ‘iets’ meegemaakt waardoor ze zo’n afkeer van seks heeft ontwikkeld? Volgens enkele lezers waren daar toch echt aanwijzingen voor. Overduidelijk. Maar waarom heeft niet iedereen die dan opgepikt? En was ook nog ‘iets’ met die huishoudster. Mmm, klaarblijkelijk toch niet slow genoeg gelezen.


Besproken op 7 juni 2017: Birk  van Jaap Robben

Jaap Robben begon als theatermaker en groeide uit tot dichter en schrijver van kinder- en jeugdboeken. In 2015 debuteerde hij met de roman ‘Birk’, over een 9-jarige jongen die op een afgelegen eiland woont en zijn vader voor zijn eigen ogen ziet verdrinken. Hiervoor kreeg hij de ANV Debutantenprijs 2015, de Dioraphte Literatour Publieksprijs 2015 en de Nederlandse Boekhandelsprijs 2015.

Birk Omslag 10.04.2014•def.inddHoe verrassend: de meningen zijn nogal verdeeld. Een enkeling vindt het ongeloofwaardig. Hoe kunnen mensen zó lang zó afgezonderd leven, zonder enige bemoeienis van buitenaf? En de stijl, die is zo schraal en kortaf. Zo weinig bloemrijk. Anderen vinden het – hoewel behoorlijk beklemmend – juist een prachtig boek. Een tijdloze en universele roman met meerdere grote thema’s, vol indrukwekkend gevonden metaforen die bijna een fysieke sensatie bij je teweegbrengen.

Het is knap hoe Robben zich heeft weten te verplaatsen in de gedachtewereld van Mikael, een opgroeiende jongen. En ook hoe levensecht en spits de dialogen zijn. Komt dat door de theaterachtergrond van de auteur? Het verbaast ons niet dat het boek momenteel wordt verfilmd. Het afgelegen, gure en eenzame eiland is een treffend gecreëerd decor voor het isolement en verdriet van de bewoners. De haast sadistische relatie met het meeuwtje en de moedermeeuw vinden we schokkend. Maar ook een mooie illustratie van hetgeen Mikael zelf overkomt.

Over één ding zijn we het hartgrondig eens: die moeder, djiezus, dat is dus echt een loeder. Wat een personage. Waarom doet ze wat ze doet? Is ze ‘gewoon’ ziek in haar hoofd? Een labiele troel die haar zoon gijzelt en niet in staat is tot autonomie? Het boek neemt je mee op een geniepig glijdende schaal; wanneer verandert ogenschijnlijk liefdevol en onschuldig moederen in een ongezonde symbiose en – zelfs – in een incestueuze verhouding? De ene lezer had dat vrijwel direct in de smiezen, al dan niet geholpen door een spoiler-alert. De ander werd al lezende langzaam wantrouwiger.

Jaap Robben sprak over Birk met Adriaan van Dis, in een speciale boekenweekuitzending van DWDD.