567.518 resultaten

Heraldic Hierarchies

Early modern heraldry was far from a nostalgic remnant from a feudal past. From the Reformation to the French Revolution, aspiring men seized on these signs to position themselves in a changing society, imbuing heraldic tradition with fresh meaning. Whereas post-medieval developments are all too often described in terms of decadence and stifling formality, recent studies rightly stress the dynamic capacity of bearing arms. Heraldic Hierarchies aims to correct former misconceptions. Contributing authors rethink the influence of shifting notions of nobility on armorial display and expand this topic to heraldry’s share in shaping and contesting status. Moreover, addressing a common thread, the volume explores how emerging states turned the heraldic experience into an instrument of power and policy. Contributing to debates on social and noble identity, Heraldic Hierarchies uncovers a vital and surprising aspect of the pre-modern hierarchical world.

Fake news in oorlogstijd

Tijdens de Eerste Wereldoorlog probeerde de Duitse bezetter België intern te splijten. Dat gebeurde door het voeren van een Flamenpolitik, een beleid dat erop gericht was de Vlamingen of in elk geval de Vlaamse beweging in het harnas te jagen tegen België. Dat lukte, want een klein deel Vlaamsgezinden, de zogenaamde activisten, collaboreerde inderdaad. Vanaf de zomer van 1914 zou Berlijn in het bezette land op de Vlaamse beweging inbeuken door een grootscheepse propagandacampagne. De Duitse diensten, gesteund door hun Oostenrijkse bondgenoten, maakten daarbij vooral gebruik van vlugschriften en de geschreven pers, niet alleen in België maar ook in het neutrale Nederland. In de zomer van 1915 was het activisme een feit: een anti-Belgisch Vlaams-nationalisme, waarvan de gevolgen tot op heden voelbaar zijn, had het daglicht gezien. De propaganda die eraan ten grondslag lag was zó vernuftig en ingenieus dat ze niet alleen tijdgenoten overtuigde, maar zelfs meer dan een eeuw later nog steeds historici misleidt. Het is een mooi staaltje van “fake news” avant la lettre.

Water & Wijn

Carpe diem, twee alombekende woorden van de grote Latijnse dichter Horatius. ‘Pluk de dag’ is de letterlijke vertaling. Vrij vertaald: ‘Geniet van het moment’. Net zoals veel andere Romeinen was deze tijdgenoot van keizer Augustus op zoek naar geluk. De meesten hoopten dit te vinden in het najagen van rijkdom, macht en eer. Voor Horatius lag het veeleer in kleine dingen: tevreden zijn met wat je hebt en daarvan genieten. Van deze levensfilosofie is bijna zijn hele werk doordrongen. Aan de hand van tientallen voorbeelden uit zijn oeuvre verkennen we zijn kleine wereld waar hij het geluk wist te vinden. Het lag ver van de grootstad, in de Sabijnse bergen middenin de natuur. Daar kon hij samen met zijn vrienden genieten van een lekker glas wijn. Meer had Horatius niet nodig om zich goed te voelen. Veel van deze momenten van geluk weet hij meesterlijk te beschrijven. Tegelijk schetst hij zijn leefwereld in het licht van een Romeinse samenleving bij het begin van onze jaartelling. Diverse aspecten uit dit grote universum komen in aparte hoofdstukken aan bod. Hierin werden ook de nieuwste ontdekkingen van de archeologie die met Horatius in verband staan, opgenomen. Speciaal voor de illustraties heeft de auteur het Middellandse Zeege-bied meerdere keren doorkruist. Bijna alle plaatsen, monumenten of kunstwerken die naar Horatius of zijn werk kunnen verwijzen, werden opgezocht en gefotografeerd: van de bekendste musea tot de meest afgelegen streken, zelfs tot op de bodem van de zee. Het resultaat is een boek geworden dat wellicht enig is in zijn soort. Een boek voor wie houdt van poëzie, de Grieks-Romeinse wereld, onderwaterarcheologie, het goeie leven en... oude wijn.

De Eerste Kruistocht

Frankopan focust in De Eerste Kruistocht niet alleen op het westerse perspectief van de paus en de ridders, maar heeft ook oog voor de rol van Constantinopel en het Byzantijnse Rijk. Hij stuit zo op belangrijke kwesties die nog niet eerder zijn behandeld. Waarom duurde het tot 1096 voordat Europa Jeruzalem wilde bevrijden, terwijl de stad al 500 jaar in moslimhanden was? Waarom was er überhaupt een Eerste Kruistocht?

Four Hundred Souls

Four Hundred Souls is an epoch-defining history of African America, the first to appear in a generation, told by ninety leading Black voices. The story begins with the arrival of twenty Ndongo people on the shores of the first British colony in mainland America in 1619, the year before the arrival of the Mayflower. In eighty chronological chapters, each by a different author and spanning five years, the book charts the four-hundred-year journey of African Americans to the present - a journey defined by inhuman oppression, visionary struggles and stunning achievements - in a choral work of exceptional power and beauty. Contributors include some of the leading writers, historians, journalists, lawyers, poets and activists of contemporary America. They use a variety of techniques - historical essays, short stories, personal vignettes and fiery polemics - and approach history from various perspectives: through the eyes of towering historical icons or the untold stories of ordinary people, populating these pages with hundreds of extraordinary lives and personalities. Together they illuminate countless new facets to the story of slavery and resistance, segregation and survival, migration and self-discovery, reinvention and hope. Through its diversity of perspectives the book shows that to be African American means many different things and demonstrates the startling range of experiences and ideas that have always existed within the community of Blackness. Four Hundred Souls is an essential work that redefines America and the way its history can be told.

Een pakje voor vader

26 januari 1943. De Gestapo houdt Karel Van Bever aan op zijn werkplaats bij de ASLK in Brussel. Een collega heeft hem verklikt. Samen met enkele linkse vakbonders werkte Karel mee aan het sluikblad L’Union – De Unie. Diezelfde dag viel de SS bij hem thuis in Borgt binnen voor een huiszoeking. Hij wordt opgesloten in de gevangenis van Sint-Gillis. Voor ondervragingen gaat het naar het beruchte Gestapo-hoofdkwartier aan de Brusselse Louizalaan. Karel lost niks. Op 5 maart wordt hij overgebracht naar het Fort van Breendonk, vanwaar hij op 26 juni als Nacht und Nebel-gevangene op transport wordt gezet naar het gevreesde concentratiekamp Mauthausen in Oostenrijk, waar hij op 10 juli aankomt.

U wordt door niemand verwacht

In het najaar van 1945 kwam de grootvader van Michal Citroen terug uit Auschwitz. Veel later vertelde hij haar hoe afschuwelijk de eerste jaren na de oorlog voor hem en zijn landgenoten geweest waren: ‘De Nederlanders hebben zich schunnig gedragen.’ Eenmaal thuis op vaderlandse bodem was er voor de meeste joden geen aandacht, geen begrip en geen opvang. Behalve door het schamele restant van de joodse gemeenschap zelf werden zij door niemand verwacht. Waren de joden eigenlijk nog wel welkom in Nederland? Twintig jaar geleden publiceerde Michal Citroen dit opmerkelijke boek, waarin zij op basis van talloze gesprekken met direct betrokkenen antwoord geeft op deze vragen en een onthutsend beeld schetst van de behandeling die Nederlandse joden na hun terugkeer uit de kampen of onderduik ten deel viel.

Adje Cohen. Een leven in verzet

The Code Breakers

The best-selling author of Leonardo da Vinci and Steve Jobs returns. In 2012, Nobel Prize winning scientist Jennifer Doudna hit upon an invention that will transform the future of the human race: an easy-to-use tool that can edit DNA. Known as CRISPR, it opened a brave new world of medical miracles and moral questions. It has already been deployed to cure deadly diseases, fight the coronavirus pandemic of 2020, and make inheritable changes in the genes of babies. But what does that mean for humanity? Should we be hacking our own DNA to make us less susceptible to disease? Should we democratise the technology that would allow parents to enhance their kids? After discovering this CRISPR, Doudna is now wrestling these even bigger issues. THE CODE BREAKERS is an examination of how life as we know it is about to change – and a brilliant portrayal of the woman leading the way.

The Western Front

In the annals of military history, the Western Front stands as an enduring symbol of the folly and futility of war. However, The Western Front, by bestselling military historian Nick Lloyd, reveals that the story is not, as so many assume, one of pointlessness and stupidity. Rather, it is an epic triumph against the odds. With a cast of hundreds and a huge canvas of places and events, Lloyd tells the whole tale, revealing what happened in France and Belgium between August 1914 and November 1918 from the perspective of all the main combatants - including French, British, Belgian, US and, most importantly, German forces. Drawing upon the latest scholarship on the war, wrongly overlooked first-person accounts, and archival material from every angle, Lloyd examines the most decisive campaigns of the Great War and explains the achievements that have been too long obscured by legends of mud, blood and futility. Far from being an arena of static, stale attrition - and despite mistakes and wrong turns along the way - the Western Front was a 'cauldron of war' that saw unprecedented innovation, adaptation and tactical development. Lloyd conveys the visceral assault of the battlefield, and skilfully moves the focus in and out, giving both the bigger picture and telling detail. He recreates the decision-making and experiences of the war as it was at the time as well as with hindsight, and in doing so redefines our understanding of this crucial theatre in this monumental tragedy.

De Grand Tour in Italië

In West-Europa markeert de Grand Tour of Italiëreis al sinds mensenheugenis de voltooiing en vervolmaking van de opleiding van talloze scholieren. Luc Verhuyck gidste tijdens zijn loopbaan als leerkracht circa duizend leerlingen op die reis naar de belangrijkste Italiaanse cultuursteden. In De Grand Tour in Italië neemt Luc Verhuyck de lezer mee naar de bijzonderste plekken die deel kunnen uitmaken van een Italiëreis. Hij besteedt ruim aandacht aan de grote cultuursteden zoals Rome, Firenze, Venetië en Napels, aan monumenten en bezienswaardigheden, maar ook aan minder bekende en misschien onbeminde stukjes Italiaans erfgoed. Dit gevarieerde en informatieve boek biedt iedereen die geïntrigeerd is door de Grand Tour inspiratie: voor geëngageerde leerkrachten kan hij een leidraad zijn om zelf een Italiëreis te organiseren. Leerlingen kunnen hem gebruiken als voorbereiding op hun eigen Grand Tour en voor minder jonge lieden is het een buitenkans om de ‘Romereis’ die ze ooit met de school gemaakt hebben te herbeleven. Ook wie de reis om wat voor reden dan ook heeft gemist, krijgt met dit boek alsnog de mogelijkheid om die lacune op te vullen. Luc Verhuyck organiseerde 23 jaar de Italiëreizen voor de school waar hij lesgaf en hij begeleidt nog altijd reizen naar Rome, Firenze, Venetië en Napels, waar hij ook lezingen over geeft. Hij publiceerde eerder al anekdotische reisgidsen over deze vier Italiaanse cultuursteden. In 2016 schreef hij met Wandelen door het antieke Rome het boekenweekgeschenk voor de Week van de klassieken.

Gare du Nord

Gare du Nord is een boek over het verlangen. Rond 1900 trokken almaar nieuwe generaties kunstenaars uit de Lage Landen naar Parijs, de onbetwiste culturele hoofdstad van de wereld. In de Ville Lumière zochten zij inspiratie en succes. Hun brandstof: steile ambitie, jeugdige overmoed, geilheid en honger naar wat nieuw was – ongezien en ongehoord. In ateliers en salons maar evengoed in de cafés op de boulevards of in de zoele geur van de metrostations leerden zij over het leven. En passant vonden zij mee de moderniteit uit. Eric Min borstelt een groepsportret van schilders, schrijvers en fotografen waarin figuren als Van Gogh en Rops, Wiertz en Verhaeren, Mondriaan en Masereel, Simenon en Claus het gezelschap krijgen van tijdgenoten voor wie de geschiedenis minder aardig was. Wie kent Marthe Donas nog, of Théo Reeder? Camille Platteel? André Baillon? Ed van der Elsken? Elly Overzier? Het decor: een metropool als een kijkdoos. Een toverlantaarn. Een stad waar het licht nooit uitgaat.

Terroristenjager

België 15 januari 2015. In Verviers vallen leden van de Speciale Eenheden binnen in een rijtjeshuis waar drie IS-terroristen broeden op een aanslag. Het vuurgevecht komt een week na de dodelijke aanslag op de redactie van Charlie Hebdo en is het begin van een terreurgolf in België en Frankrijk.In de frontlinie staat hoofdinspecteur Lionel D. van het Speciaal Interventie Eskadron (SIE). Voor het eerst getuigt een lid van het eliteteam van de federale politie over zijn leven en werk. De loodzware opleiding, de inzet op leven en dood, de dagelijkse strijd tegen gangsters en geweldenaars. Hoe zijn gezin hem overeind houdt en hij tijdens de slopende oorlog tegen de terreur opnieuw vader wordt. En hoe de jacht op Abdeslam hem en zijn collega's voorgoed verandert.'In Verviers begon een oorlog tegen een nieuwe vijand. Die was niet onder de indruk van onze flitsgranaten en machinegeweren.'

Neergestort

De Tweede Wereldoorlog speelde zich voor een groot deel in de lucht af. Geallieerde bommenwerpers groeiden in vijf jaar tijd uit tot een cruciale factor die een eindoverwinning mogelijk maakte. Terwijl de Duitsers Europa bezet hielden, vochten de Britten in de lucht door. Ten koste van enorme verliezen bracht de Royal Air Force de oorlog bijna dagelijks naar Duitsland met het doel daar dood en verderf te zaaien. Vanaf de tweede helft van 1942 bijgestaan door de Amerikaanse 8th Air Force. De route van de geallieerde vliegtuigen liep vaak over Nederland. Niet zelden vielen ze op weg naar hun doel of op de thuisreis ten prooi aan luchtafweer of Duitse nachtjagers. Duizenden geallieerde vliegtuigen sloegen op Nederlandse bodem te pletter. Achter elk van die crashes zit een verhaal. Aan de hand van vijftien van dergelijke verhalen laat dit boek zien hoe genadeloos die luchtoorlog in zijn werk ging. Van de moed van de vliegers, hun geringe overlevingskansen, hun gevangenschap, de pogingen van de Luftwaffe om ze te bestrijden tot het lot van de bevolking die de bommenregen dagelijks te verduren kreeg.

Ons vonnis werd in feite levenslang

Steenwijker Gerrit Pit zit tijdens de Tweede Wereldoorlog mede door toedoen van zijn broer Piet, die lid was van de NSB, zo’n tweeënhalf jaar lang in de kampen Amersfoort en Sachsenhausen. Tegen het einde van de oorlog overleeft Gerrit een dodenmars van twaalf dagen, waarbij hij met duizenden medegevangenen onder erbarmelijke omstandigheden te voet wordt meegevoerd door nazi-Duitsland. In mei 1945 keert Gerrit terug naar Steenwijk en in juni wordt hij staflid van het interneringskamp De Eese. Met broer Piet als een van de te bewaken NSB’ers. Na de bevrijding schrijft Gerrit een indrukwekkend relaas over de verschrikkingen die hij meemaakte. Meeslepend vertelt hij hoe hij zijn principiële keuze tegen zijn broer en de Duitse bezetter moet bekopen met langdurige gevangenschap en talloze ontberingen. Het is voor hem het begin van een levenslange verwerking van een oorlog die hem nooit meer los zou laten en tevens een poging om nauwkeurig onder woorden te brengen hoe het leven in de kampen daadwerkelijk was. Na zijn overlijden in september 2019 hebben Gerrits vrouw en kinderen zijn memoires vrijgegeven voor publicatie. Zijn aangrijpende verhaal weerspiegelt de onmogelijke keuzes waarvoor mensen in oorlogstijd worden gesteld. De oorlog hield Gerrit de rest van zijn leven in z’n greep. Zijn vonnis werd in feite levenslang.

Napoleon de Grote

‘Werkelijk een napoleontische triomf van een boek, elegant geschreven, episch van omvang, romanesk in zijn details, onweerstaanbaar meegalopperend met een charge van de cavalerie, even comfortabel op het slagveld als in de slaapkamer. Hier is, eindelijk, de definitieve biografie.’ SIMON SEBAG MONTEFIORE ‘Een uitgebreide, rijke, diepgaande, geestige, humane en onbeschaamd bewonderende biografie. Roberts’ boek is niet zomaar een nieuwe briljante, verhalende biografie van Napoleon – hoewel het dat zeker ook is. Het is eveneens een essay over staatsmanschap en een studie over het wezen van geschiedenis. (...) Meesterlijk en buitengewoon vermakelijk.’ THE DAILY TELEGRAPH ***** ‘Uiterst leesbaar en schitterend geïllustreerd. (...) Roberts heeft onvermoeibaar allerlei memorabilia opgespoord en voormalige slagvelden, paleizen en plaatsen van ballingschap bezocht. Dit alles is rijkelijk verbeeld en verweven in een betoog dat wordt verteld met het aplomb van een doorgewinterde verhalenverteller. Het is een boek dat een nieuwe generatie duidelijk maakt waarom Napoleon ertoe deed en er toe zal blijven doen, zolang mensen discussiëren over geloof, eigendom, koningen en de toekomst van Europa.’ MARK MAZOWER, THE GUARDIAN ‘De auteur bezocht 53 van de 60 slagvelden waarop Napoleon zijn kunsten vertoonde en hij beschrijft die gevechten met veel details en levendigheid. (...) Napoleon was, aldus Roberts, “de Verlichting te paard”: een man die ook nog eens een fabelachtig geheugen en dito werklust had.’ BART FUNNEKOTTER, NRC HANDELSBLAD **** [4 ballen] ‘Roberts is zo’n biograaf die bijna alle zestig veldslagen waar Bonaparte actief is geweest, bezocht en bestudeerd heeft. En omdat hij zonder meer over stilistische brille beschikt, zijn de talloze minutieuze beschrijvingen van weer een veldslag of weer een geniale toepassing van een door Napoleon bedachte militaire strategie geen moment saai.’ HISTORISCH NIEUWSBLAD ‘Napoleon de Grote is een vlotte biografie, opgewekt en helder geschreven, met oog voor de kleine menselijke anekdotes tussen alle historische gebeurtenissen door.’ JOOST DE VRIES, DE STANDAARD **** Andrew Roberts (1963) is een van de bekendste historici van Engeland, en niet alleen de biograaf van Napoleon, maar ook van Winston Churchill.

De codekraker

Walter Isaacson vertelt het verhaal van DNA-expert en Nobelprijswinnaar Jennifer Doudna In oktober 2020 ontving biochemicus Jennifer Doudna samen met haar collega Emmanuelle Charpentier de Nobelprijs voor de Scheikunde voor hun doorslaggevende bijdrage aan de ontwikkeling van CRISPR-Cas. Met deze techniek kunnen wetenschappers het menselijk genoom bewerken door te knippen en plakken in DNA-sequenties. Net als de ontdekking van de structuur van DNA in de jaren vijftig door Watson en Crick bracht deze doorbaak een medische revolutie op gang: CRISPR wordt onder andere ingezet bij de bestrijding van Covid-19. In De codekraker vertelt Walter Isaacson het bijzondere verhaal van Doudna en haar grensverleggende onderzoek. Hij volgt haar wetenschappelijke reis naar de Nobelprijs en laat ons kennismaken met de techniek achter CRISPR en de belangrijke personen in Doudna’s leven en carrière. Ook staat hij stil bij de morele vragen die deze techniek oproept. Waar ligt de grens voor genetische manipulatie? Moeten we willen dat welgestelde ouders hun kinderen perfectioneren? Het resultaat is een belangrijk boek over een van de grootste wetenschappers van onze tijd en de toekomst van de mens. 'Een dringende, nuchtere, toegankelijke en al met al briljante prestatie.' Jon Meacham, winnaar van de Pulitzerprijs voor Biografie 'Het genot van een Isaacson-biografie is dat de auteur niet in cynische zaken blijft hangen; hij vertelt verhalen van mensen die per definitie onnavolgbaar zijn.' The New York Times

Naar de hel met Hitler

Bernhard

Bernhard Alles was anders Gerard Aalders Gerard Aalders beschrijft ‘de ontnuchterende werkelijkheid’ van de Schavuit van Oranje, een man die in de eerste plaats zijn eigen belangen najoeg, ongeacht wat daarvan de consequenties waren voor Nederland en de monarchie. Prins Bernhard (1911 – 2004) had een buitengewoon hoge dunk van zichzelf. Hij slaagde er meesterlijk in ons in zijn verzetsavonturen, wonderbaarlijke werken en nobele daden te doen geloven. In 1936 werd Bernhard von Lippe-Biesterfeld, de Duitse verloofde van prinses Juliana, binnengehaald als een godenzoon. De mythevorming rond deze ‘bespiegelende, sportieve en in cultuur geïnteresseerde’ prins begon direct. Maar van bespiegelingen hield hij niet, in sport was hij altijd slecht geweest en zijn belangstelling voor cultuur beperkte zich tot feestvieren. De Tweede Wereldoorlog bracht Bernhard nieuwe faam en maakte hem ook onaantastbaar. Na de oorlog, zo is ons altijd voorgehouden, betrad de prins het toneel van de internationale politiek en global business. Overal ter wereld haastten staatshoofden zich tijd vrij te maken om Bernhard te ontvangen. Het voorzitterschap van de schimmige Bilderbergconferenties zou de statuur van de prins – eigenlijk té groot voor Nederland – nog eens extra onderstrepen. Ook Bernhards voorzitterschap van het Wereld Natuur Fonds was opmerkelijk. Het gaf hem het imago van een natuurbeschermer, al was hij dol op het ‘afknallen’ van beschermde dieren. Weinig wat ons is verteld over de prins der Nederlanden klopt. Het meeste is bij elkaar gefantaseerd, gesuggereerd of gewoon gelogen. In Bernhard, alles was anders – niets was immers wat het leek – ontrafelt historicus Gerard Aalders de fabels van weleer en staat hij stil bij de levenslange strapatsen van de prins. Historicus en Oranje-deskundige Gerard Aalders was onderzoeker bij het NIOD. Hij schreef boeken over kartels, de Bilderbergconferenties, inlichtingendiensten en het koninklijk huis. Diverse titels zijn vertaald.

De verzamelde werken van Marinus van der Lubbe

De verzamelde werken van Marinus van der Lubbe Martin Schouten 'Ik kan alleen maar herhalen dat ik de Rijksdag helemaal alleen heb aangestoken,' zei Marinus van der Lubbe tegen zijn rechters in 1934. Enige tijd later werd hij onthoofd – een vonnis dat pas in 2008 door het Hooggerechtshof in Duitsland werd vernietigd. Wie was Marinus van der Lubbe, de jongen uit Leiden die zich in zijn eentje tegen de nazi's verzette? Journalist Martin Schouten schetst in deze goed gedocumenteerde en glasheldere biografie een onthullend portret van de man die naïef, maar verbeten zijn idealen najoeg. Opnieuw leverbaar in een nieuwe editie. Met extra nawoord. ‘Martin Schouten schreef een zeer lezenswaardige biografie.’ – Elsevier ‘Dit boek vraagt om een verfilming!’ – HP/De Tijd

De verdwenen piano's van Siberië

De verdwenen piano’s van Siberië van Sophy Roberts is een prachtig cultuurhistorisch reisboek voor de lezers van De zijderoutes van Peter Frankopan. Siberië is synoniem aan ballingschap en strafkampen, maar kent ook een andere kant. Als reisjournalist Sophy Roberts van een Mongoolse concertpianist hoort over een unieke, verloren gewaande piano in Siberië, betekent dat het begin van een drie jaar durende zoektocht in een van de ondoordringbaarste streken op aarde. Verspreid over dit onherbergzame gebied vindt ze vele oude piano’s – van indrukwekkende vleugels gemaakt tijdens de hoogtijdagen van de negentiende eeuw tot strenge, staande piano’s uit het sovjettijdperk. Aan de hand van deze piano’s vertelt Roberts hoe, door hun intrede in de Russische cultuur onder invloed van Catherina de Grote, pianomuziek als bloed door de aderen van het land ging stromen. Met De verdwenen piano’s van Siberië schreef Roberts een cultuurhistorie van een volk dat de zwaarste ontberingen moest doorstaan en waarvoor muziek van levensbelang werd. ‘Een bijzondere kennismaking met een fascinerend deel van de wereld waar we opvallend weinig van weten. Een prachtig boek.’ – The Sunday Times ‘Een elegante reis door literatuur, geschiedenis en muziek maar ook langs revolutie, moord en verbanning. Geweldig!’ – Paul Theroux ‘Weergaloos! Een prachtig voorbeeld van moderne, cultuurhistorische reisliteratuur.’ – The Independent ‘Een buitengewone, uitgebalanceerde zoektocht naar muziek, ballingschap en landschap.’ – Edmund de Waal

Van aardse stof tot hemels lof

Het lijfje van een kostbare japon in een kerkelijke lade en opvallende naaigaatjes en vouwsporen in de prachtvolle stoffen van oude misgewaden vormden de aanleiding om achttiende-eeuwse priesterkleding in Nederlandse kerken te onderzoeken. Welgestelde dames schonken hun beste japon aan de kerk. Zij hechtten een bijzondere betekenis aan deze gedragen kleding en dit sacrale hergebruik. De kennis en kunde van de auteur als kunsthistoricus en restaurator van historisch textiel komen in dit onderzoek op een bijzondere wijze samen.

Gerrit van der Wielen (1767-1858)

Gerrit van der Wielen (1767-1858) trok in 1787 naar de stad Leeuwarden om zich te ontwikkelen van metselaarsknecht tot allround timmerbaas. Zijn sociale netwerk groeide binnen verenigingen en genootschappen en door functies in dienst van het stadsbestuur. Zijn particuliere bouwbedrijf werd het grootste van de stad. Hij voorzag veel huizen van een statige neoclassicistische voorgevel met sobere decoratie in empire stijl. In de voormalige schuilkerk achter zijn woonhuis stichtte hij een drukbezocht zalencentrum, waarin hij zijn bezoekers een staaltje van zijn kunnen toonde op gebied van interieurafwerking. Als stadsarchitect leverde hij tussen 1813 en 1843 een belangrijke bijdrage aan de gedaantewisseling van vesting tot open stad. Hij ontwierp scholen en grote gebouwen op de voormalige wallen zoals de Prins Frederikkazerne en de Infirmerie. In een doorgaans onderbelichte periode van de Nederlandse architectuurgeschiedenis drukte Gerrit van der Wielen in Leeuwarden zijn stempel op de stad.

Dochters van het daglicht

Dochters van het daglicht van Judy Batalion vertelt het vergeten verhaal van de joodse gettomeisjes die in opstand kwamen tegen de nazi’s. In de krochten van de British Library stuitte kunsthistoricus Judy Batalion vijftien jaar geleden op een obscuur Jiddisch boekje uit 1946, Freuen in di Ghettos. Deze ‘gettomeisjes’ brachten hun vijanden al flirtend het hoofd op hol, kochten ze om, maar vermoordden ze als het moest in koelen bloede. Ze saboteerden de Duitse spoorwegen, bouwden bunkers en smokkelden wapens, maar droegen ook zorg voor de kinderen en de zieken. In Dochters van het daglicht brengt Batalion al deze indrukwekkende verhalen samen in een magistraal en meeslepend historisch epos. Middelpunt vormt de hechte verzetsgroep rond de achttienjarige Poolse Renia Kukielka, die haar leven zonder aarzeling in de waagschaal stelt om Hitler te verslaan. Met centrale thema’s als vrouwenverzet, vriendschap en feminisme in oorlogstijd is Dochters van het daglicht van Judy Batalion een boek dat geen lezer onberoerd zal laten. ‘Deze geschiedenis van joodse verzetsvrouwen blijft nog lang nagalmen in je hoofd. Met haar krachtige verhaal geeft Batalion een genuanceerd beeld van geschiedenissen die te snel worden vergeten.’ – Kirkus Reviews (starred) ‘Dochters van het daglicht brengt een levendig eerbetoon aan vrouwelijke moed in de breedste zin van het woord.’ – Publishers Weekly

Pater familias

Pater familias van Russell Shorto is het verhaal van zijn familie en de gangsters. In Johnstown, Pennsylvania, bouwden ‘Little Joe’ Regino en Russ Shorto een gokimperium op, met de inkomsten van de arme lokale fabrieksarbeiders als inleg. Bij dit illustere duo konden de gokkers weddenschappen afsluiten op een paard, flipperspel of ‘tip seal’. Voor hen was er geen betere kans om hun American dream te zien uitkomen. Decennia later wordt Russell Shorto aangespoord om het verhaal van zijn familie op te schrijven. Het enige wat hij weet is dat zijn grootvader een gangster was, en dat binnen zijn familie de stilzwijgende afspraak gold dat er niet over hem gesproken werd. In Pater familias gaat Russell Shorto op zoek naar de man naar wie hij vernoemd is. Hij duikt in de wereld van de maffia in het kleine stadje Johnstown. Het levert een meeslepend verhaal op, dat persoonlijk wordt op het moment dat Russells zieke vader besluit zijn partner te worden bij het reconstrueren van het getroebleerde verleden van hun beider stamvader. Pater familias is een ontroerende, grappige en onweerstaanbare biografie en een interessante geschiedenis van de jaren vijftig en zestig ineen, geschreven door een meesterverteller. ‘Russell Shorto’s Pater familias geeft een overtuigend beeld van een tijd waarin Italiaanse Amerikanen niet in bepaalde buurten mochten wonen of al te succesvol mochten worden. Dit aandenken aan het leven van zijn grootvader – de tijd van speelautomaten en flipperkasten, van plekken als de Melodee Lounge en City Cigar – vermengt grootse geschiedenis met mooie, blijvende herinneringen: “Lange gesprekken over spaghettisaus, en tantes die je op je mond zoenden: in die zin waren we Italiaans”.’ – Francis Ford Coppola ‘Een prachtige mix van grootse geschiedenis en mooie herinneringen.’ – Francis Ford Coppola

H.W.R. was hier

In een stukje bos in Eelde, net buiten de stad Groningen, vindt journalist Ernst Arbouw een boom met de initialen van een Canadese soldaat erin gekerfd: H.W.R. Toronto. Canada. Arbouw raakt gefascineerd en geobsedeerd. Wie was H.W.R.? Met niet meer dan die drie letters gaat hij op zoek en vindt in een geallieerd archief een naam: Harold Wilbert Roszell, 21 jaar oud, gesneuveld bij de bevrijding van Groningen op 16 april 1945.In H.W.R. was hier reist de lezer mee met de adembenemende zoektocht die begint bij de schrijver in de straat en uiteindelijk leidt naar een voordeur in Toronto. Onderweg vertelt Arbouw het verhaal van gewone Canadese soldaten en hun rol bij de bevrijding van Nederland. Waarom meldden ze zich aan en hoe zagen ze Europa en de Nederlanders? Zo komt de oorlog bijna tastbaar dichtbij in deze prachtig geschreven, noodlottige geschiedenis.

Heiligerlee

Mei 1568 - Slag bij Heiligerlee. Overwinning van Oranje op de Spanjaarden. Aftrap van de Nederlandse vrijheidsstrijd in de Tachtigjarige Oorlog. Maar wat weten we eigenlijk over die episode, die zich in het Groninger Oldambt afspeelde?  Gerenommeerde historici nemen de lezer mee naar de wereld van 1568. Zij gaan in op de triomfantelijke hinderlaag én de haast vergeten nederlaag die kort erop volgde langs de oevers van de Eems. Welke invloed had het landschap? Hoe verliep de bijbehorende propagandaoorlog? Wat was de rol van religie en migratie? En hoe keken de Spanjaarden ertegenaan? Vragen die in dit boek nauwgezet aan bod komen, rijkelijk voorzien van historisch beeldmateriaal.  Elk hoofdstuk wordt ingeleid door schrijver en hartstochtelijk Groninger Sietse van der Hoek. In een culturele ode neemt hij de lezer mee naar het Oldambt van nu. 

Op weg naar de hemel

In de veelkleurige middeleeuwse denkwereld was de mens 5199 jaar voor de geboorte van Christus geschapen, en wel op vrijdag 25 maart. De geschiedenis van de mensheid was een doorlopende lijn van de Schepping tot aan het Laatste Oordeel, zo staat het immers beschreven in de Bijbel. Het leven van ieder mens is een reis naar de hemel. Op weg naar de hemel maakt deze middeleeuwse visie op het leven zichtbaar aan de hand van tekstfragmenten uit middeleeuwse kronieken, devotionele teksten en hoofse ridderromans. Ludo Jongen is mediëvist. Hij was als docent Middelnederlandse letterkunde verbonden aan de Universiteit Leiden. Martine Meuwese, docente en onderzoekster Middeleeuwse kunstgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht, laat ons de rijke, vaak onbekende, schatkamer van de middeleeuwse miniatuurkunst ontdekken.

De onvermoede schatkamer van de Duitse barokmuziek tussen Schütz en Bach (1650-1700)

De boekenkist van Hugo de Groot

Vierhonderd jaar geleden, op 22 maart 1621, wist Hugo de Groot verstopt in een boekenkist te ontsnappen uit Slot Loevenstein. Het is een bekend gegeven, maar het blijvende belang van De Groot als rechtsgeleerde, schrijver, historicus en theoloog, is veel minder bekend. In de serie ‘Tastbaar verleden’ stelt Arnout van Cruyningen de boekenkist van Hugo de Groot centraal, maar het boek is tegelijkertijd een boeiende kennismaking met de man die onder zijn internationale naam Grotius bekend stond als een van Europa’s grootste wetenschappers van de zeventiende eeuw.

Nederlands slavernijverleden

Spaanse Successieoorlog, 1701-1714