26.675 resultaten

De depolitisering van het nieuws

Goede nieuwsvoorziening is van levensbelang voor een democratie. Hoe vaker we het nieuws volgen, hoe beter we geïnformeerd zijn, hoe gezonder de democratie. Toch? Niets is minder waar. Media bepalen voor een groot deel ons wereldbeeld. Maar wie het nieuws volgt, krijgt een verwrongen beeld voorgeschoteld. Politiek Den Haag is het decor voor verkapte realitysterren, en de algoritmen van internetgrootmachten hebben de extreme kanten van het nieuws nog verder aangezet. In dit boek worden inzichten uit de sociale wetenschap vertaalt naar praktijk en wordt er een actueel overzicht gegeven van de samenhang tussen (nieuws)mediamakers, politici en haar invloeden op democratie in het informatietijdperk.

Het zionistische project Israël Etnisch zuiver, of binationaal gidsland?

Terwijl de Deal of the Century definitief komaf maakt met het Palestijnse recht op zelfbeschikking, analyseert Paul Lookman opties die wél het internationaal recht respecteren. Amerikaanse steun hielp Israël uitgroeien tot een land met een sterke economie en een superieur leger. Maar het land behandelt de Palestijnen als tweederangsburgers, in de bezette gebieden bijna als slaven. De situatie van de Palestijnen in Gaza is onhoudbaar. Israël gedraagt zich niet als een loyale Amerikaanse bondgenoot. Het deinsde in 1967 niet terug voor een aanslag op de USS Liberty. Volgens ex-president Cossiga van Italië was de Israëlische geheime dienst betrokken bij 9/11. En er gaan stemmen op dat Israël de hand heeft gehad in de moord op ex-president John F. Kennedy, die in 1963 verwikkeld was in een bitter conflict met premier David Ben-Gurion over het Israëlische kernwapenprogramma. Voor de auteur is het zionistische project een doodlopende straat. Het bestaansrecht van Israël is helemaal niet in gevaar. Een staat met twee rechtssystemen is een apartheidsstaat. Een onleefbaar complex door Israël gecontroleerde bantoestans is geen Palestijnse staat in de zin van het internationaal recht. Een binationale oplossing waarin Joden en Palestijnen de handen ineenslaan is winst voor Israël. Het is dan geen puur Joodse staat, maar wonen de meesten van ons vandaag ook niet in multi-etnische en multiculturele samenlevingen? Gaat het die kant niet op, dan geven vroeg of laat existentiële bedreigingen de doorslag: problemen van socio-economische en/of demografische aard, of problemen in de relatie met de internationale gemeenschap.

Twintigers

Ze zijn zelfvoldaan, hangen maar wat rond, luisteren naar te luide muziek en hebben alleen interesse in hun smartphone. Ze zijn lui en niet snel tevreden. Het zijn maar enkele voorbeelden van de commentaar die oudere generaties hebben op de millennials, geboren tussen pakweg 1990 en begin 2000. Niets nieuws onder de zon, want dit soort opmerkingen hoorden de vijftigers, zestigers en zeventigers ook over zichzelf toen ze jong waren. Meer nog, onvrede met ‘de jeugd van tegenwoordig’ gaat al terug tot de tijd van Socrates. Maar hoe is deze huidige, multiculturele generatie twintigers dan wel? Wat zijn hun grote uitdagingen en hun troeven? Hoe pakken zij de wereld aan? Werkgevers vinden niet altijd de juiste sleutel om deze aanstormende diversiteit in hun bedrijf binnen te halen. Het onderwijs valoriseert het talent van deze jongeren onvoldoende en de media lopen alsmaar weer in dezelfde communicatieval. Nochtans staat er een generatie klaar die de sterren kan doen stralen. Hoe kun je connecteren met deze veelzijdige en veelkleurige generatie? Kathy Lindekens, jongerenadviseur van de VRT en zelf een babyboomer, zocht en vond antwoorden in ontelbare gesprekken die ze de voorbije twaalf jaar voerde met jongeren binnen en buiten de openbare omroep. In Briljant maakt ze haar analyse van generatie Y en laat ze jongeren in twintig portretten zelf aan het woord. De prachtige zwart-witfoto’s zijn van de 23-jarige RAIA. Kathy Lindekens is al veertig jaar expert in kinder- en jongerencultuur, kinderrechten en jeugdzaken. Zij is als jongerenadviseur verbonden aan de VRT.

Wetenschap en praktijk

Het hoger beroepsonderwijs motiveert studenten een onderzoekende houding aan te nemen, zo niet ook zelf een toegepast onderzoek uit te voeren. Als professionals heb je echter te maken met een dagelijkse stroom aan nieuwe publicaties van wetenschappelijk en praktijkgericht onderzoek. Hoe kan je deze kennis goed benutten en op de juiste waarde schatten? Onderzoeksresultaten spreken elkaar soms tegen. Er is twijfel over de validiteit en betrouwbaarheid van de kennis. Wat is dan verstandig? Hoe schat je bestaande en nieuwe kennis op waarde? Wat betekent dit voor je handelen als professional? Hoe spreek je daarover met collega’s, op het werk of in je beroepsvereniging? Waar haal je aanvullende informatie? Hoe scheid je het kaf van het koren? Dit boek richt zich op (aanstaande) verpleegkundigen en sociaal werkers. Het geeft inzicht in nut, relevantie en toepassing van nieuwe kennis voor de beroepsuitoefening. Als gids maakt het jonge professionals wegwijs in een ook voor onderzoekers nogal onoverzichtelijke wereld. De boodschap is duidelijk: onderzoek, innovatie én kritische reflectie zijn van groot belang voor de praktijk. In tien casussen leggen ervaren onderzoekers, die verbonden zijn aan een hogeschool, uit hoe zij de praktijk ondersteunen. Kennis werkt. Jaap van der Stel is Lector GGZ (psychische gezondheidszorg) Hogeschool Leiden en onderzoeker GGZ-inGeest.

Straightforward

When asked to name an archetypal love story, most people will reply 'Romeo & Juliet', although some say 'Tristan & Isolde' instead. Very few will come up with a classical example, and the reason for this is simple: when you say archetypal, it is assumed you mean love between a man and a woman, and instances of this in classical accounts are rare. The reason for this is also not hard to find: as it does now, 'love' in the ancient world meant the affection of equals, and given the inferior position of women in Greek and Roman society, between the sexes is not usually where love is to be found. Straightforward examines how we got from there to here. It is a study not of the loves of real people, but of the ideal of love as it found expression in stories, stories which were often retold and reimagined by new generations and new cultures. By following these stories and the changes they underwent through the centuries Straightforward attempts to answer two related questions: 'When and why did the heterosexual ideal become normative in our narrative tradition?' and 'What was there before?' We begin in archaic Greece, with a story which was already old when Homer composed his epics...

Afscheidsdans met Hongarije

Dit boek plaatst mijn persoonlijke worsteling met het ondemocratische en antisemitische Hongarije van Viktor Orbán in de recente geschiedenis van dit land. Via mijn vrouw ben ik het land gaan waarderen, maar daar is de laatste jaren steeds minder reden meer voor. Op zoek naar een helder antwoord op mijn vragen, kom ik tot een verrassende conclusie. Peter Visser heeft biologie gestudeerd, had twintig jaar een milieuadviesbureau en heeft ook gewerkt in Zambia en Ierland. Daarna was hij tien jaar lang bestuurder, waaronder ook gedeputeerde in Noord-Holland. Hij is getrouwd met een van oorsprong Hongaarse en woont in Amsterdam.

De eenzame eeuw

Een taboedoorbrekende kijk op de eenzaamheid onder jongeren en ouderen in de 21e eeuw 'In De eenzame eeuw wijst Hertz naar de structurele veranderingen die hebben geleid tot onze vereenzamende samenlevingen. [...] Inspirerend.' ••••• NRC We leven in het tijdperk van de eenzaamheid. We zijn weliswaar beter verbonden dan ooit, maar sociale isolatie blijkt een steeds groter probleem onder jongeren en ouderen, voor zowel mannen als vrouwen. En toch rust er nog altijd een taboe op eenzaamheid. In De eenzame eeuw onderzoekt Noreena Hertz de wereldwijde eenzaamheidscrisis en waarschuwt ze ons voor de potentiële gevolgen. Eenzaamheid heeft namelijk niet alleen effect op je gezondheid (vergelijk het met vijftien sigaretten per dag), maar is ook nadelig voor de economie en politiek. Op basis van wetenschappelijk onderzoek en rake kleurrijke verhalen uit de praktijk schetst ze een indringend beeld van dit 21e-eeuwse probleem. Zo 'huurt ze een vriend', volgt ze een cursus gezichten lezen en ontmoet ze inwoners van een verzorgingstehuis die mutsen breien voor hun robotverzorgers. En ook gaat ze dieper in op de vindingrijkheid waarmee we tijdens de coronacrisis verbonden blijven. Hertz levert een uitgekiende kijk op alle facetten van eenzaamheid en houdt een indringend betoog over hoe we dit tegen kunnen gaan. Een essentieel boek waarin we zien hoe we in dit eenzame bestaan verzeild zijn geraakt en wat we kunnen doen om de maatschappij weer te verenigen.

Vingerafdruk van verdriet

Onmisbare steun voor iedereen die met verlies wordt geconfronteerdVingerafdruk van verdriet is een kostbaar geschenk voor een ander of voor jezelf. Het is een boekje dat je zou moeten geven aan iedereen die een kind, een broer of een zus, de partner, een ouder, een vriend of een droom verliest. Het is niet alleen geschreven voor hen die het zelf moeilijk hebben, maar ook voor familieleden, vrienden en collega's van wie ze steun verwachten op hun moeilijke reis naar hernieuwd leven. Het is geen boek over dood. Het is een boek over leven, over het emotionele leven van iemand die wordt geconfronteerd met het verlies van een dierbaar iemand. Het is niet bedoeld om in één keer uit te lezen, of om eenmaal te lezen en weg te leggen, maar om telkens weer ter hand te nemen.

De deur naar de macht

Dat meisjes geen eigen keuzes konden maken, ging er bij mij niet in. En dat ongelijkheid een vaststaand gegeven is, geloofde ik niet. Zo lang als ik mij kan herinneren, wil ik de wereld verbeteren en een verschil maken. Maar hoe doe je dat? Schop je van de buitenkant tegen de macht aan? Of lukt het je de deur naar de macht te openen en naar binnen te stappen? Dat zijn vragen die in elke tijd en voor iedereen relevant zijn. Maar om wie mijn ouders waren, en dus om wie ik ben, krijgen deze vragen nog meer betekenis. Als dochter van de melkboer was het ondenkbaar om je stem te verheffen. Het waren de anderen die de dienst uitmaakten. Totdat dat veranderde in mijn generatie en het mij lukte om die deur naar de macht te openen. De tijd heeft mij gevormd, en ik kon de tijd meevormen. Van klassenvertegenwoordiger tot minister die aan de wieg stond van de internationale beweging SheDecides. In dit boek laat ik zien hoe persoonlijk mijn politiek is en waarom ik geloof in een strategie die de kracht van sociale bewegingen en de macht van politiek combineert. Lilianne Ploumen is lid van de Tweede Kamer. Eerder was ze minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, en voorzitter van de Partij van de Arbeid.

Geloof in onderwijs

De docent die in zijn lessen in staat is de door het voorgeslacht verworven en opgebouwde wijsheid en kennis over te dragen op de leerlingen. Met een goed opgebouwd en gestructureerd verhaal. Dat is volgens de auteur van Geloof in onderwijs echt onderwijzen. In zijn boek stelt hij tal van moderne ontwikkelingen in het licht van het verleden en beschrijft ze aan de hand van de drieslag tijdloos, tijdbetrokken en tijdkritisch onderwijs. Daarbij schuwt hij ferme uitspraken niet. Ook stelt de auteur indringende vragen richting ouders. Is het op de eigen identiteit gebaseerde onderwijs ons iets waard? Beschouwen we onze eigen school als een genadegift, als een monument van het geloof? Of is de afkalving al bij ons begonnen?

Homo Digitalis

'Maak jij je ook zorgen over de razendsnelle digitalisering en haar invloed op de gezondheidszorg, de klimaatverandering of het opkomende populisme? Technologische innovaties reiken nochtans ook oplossingen aan voor de uitdagingen waar we voor staan. Daarom staan we op een kantelpunt in de geschiedenis.' - Thierry GeertsIn Homo digitalis kijkt Thierry Geerts, topman van Google België, naar de gevaren én de kansen van de digitale revolutie. Zonder taboes en met de blik vooruit geeft hij talloze prikkelende voorbeelden van hoe de digitalisering ons als mens en samenleving beïnvloedt. Zijn conclusie is helder: de technologie is neutraal, het is aan de mens om er bewust en zelfzeker mee om te gaan. Doen we dat, dan zal de digitalisering ons gelukkiger maken, met meer tijd voor creativiteit, diepgang, zorg en de zaken die er écht toe doen. Dan worden we meer mens. Dan ontpopt de homo sapiens zich als homo digitalis.

Denken over Sociaal Werk

Denken over sociaal werk is een boek over sociaal werk op de brug tussen mens en samenleving. Het biedt een theoretisch kompas voor iedereen die interesse heeft in de complexe vraagstukken waarmee het sociaal werk wordt geconfronteerd. Sociaal werk streeft sociale verandering en sociale rechtvaardigheid na. Dat doet het vanuit theoretische inzichten. Theorie heeft een impact op ideeën, verbreedt denk- en handelingskaders en verschaft nieuwe inzichten over complexe maatschappelijke vraagstukken. De verschillende hoofdstukken in dit boek tonen aan dat theorie niet taai of saai hoeft te zijn, maar boeiend en toepasbaar is. Theorie doet nadenken om te doen. Denken over sociaal werk behandelt tal van kaders die de sociaalwerkpraktijk in haar rijke verschijningsvormen inspireren en ondersteunen. Bijzondere aandacht gaat naar grensverleggende denkers die hun stempel drukken op het hedendaagse debat over de opdracht en positie van sociaal werk. Het boek biedt houvast aan sociaal werk dat vanuit een rechtvaardigheidsdiscours actief is op het relationele niveau tussen werker en cliënt, dat met stedelijke complexiteit wordt geconfronteerd, dat democratische praktijken ontwikkelt, en dat op het collectieve niveau van beleid en samenleving verandering verwezenlijkt. Denken over sociaal werk werd geschreven als academisch handboek voor masterstudenten en docenten sociaal werk, en als theoretisch naslagwerk voor iedereen met een brede interesse in het academische sociaal werk. Het boek is breed toegankelijk en gaat de dialoog aan met de huidige en toekomstige generatie sociaal werkers over wat sociaal werk kan zijn en doen. We wensen je veel leesplezier. Verwerk dit boek op je eigen tempo. Lees het vanaf de eerste letter tot de laatste zin of selecteer een aantal auteurs die je prikkelen. Kijk onbevangen naar nieuwe en oudere inzichten en ontdek hoe ze je denken over de opdracht en positie van sociaal werk beïnvloeden.

Jongeren. Klimaat. Nu.

Het kan. Nederland klimaatneutraal in 2035. Op initiatief van Jongeren Milieu Actief (JMA) werd dit manifest opgesteld door zes politieke jongerenorganisaties. Samen vechten ze voor een klimaatrechtvaardige toekomst. Hun toekomst. Met negen actiepunten laten jongeren zien hoe het anders kan en moet. Wetenschappers, journalisten en activisten laten in dit boekje zien dat ieder punt uit het manifest van levensbelang is. Er is geen tijd meer te verliezen. Jongeren roepen politici op dit manifest voor klimaatrechtvaardigheid in het regeerakkoord op te nemen. Jongeren hebben geen keus. Politici wel. Met bijdragen van: Raki Ap, Robbert Bodegraven, Anne Chatrou, Rico Disco, Marjan Minnesma, Jelmer Mommers, Jessica den Outer, Donald Pols, Jaap Tielbeke, Jan van de Venis en Louise Vet. Met een voorwoord van Jan Terlouw.

Dikke pech...

Gewoon te moeilijk

“De aanpak van het Leger spreekt me erg aan. Betrokken, bewogen met het lot van de naaste, altijd denken in termen van mogelijkheden en oplossingen. Ieder mens wordt gezien, ieder mens moet kunnen meedoen. Deze beweging geeft zo letterlijk handen en voeten aan het Evangelie. Bij onze plannen om de dak- en thuisloosheid terug te dringen had ik een goede bondgenoot aan hem. Cornel steunde mij in mijn ambitie om de duur in de opvang te beperken tot maximaal drie maanden. Maar zijn bevlogenheid zou ik graag willen houden in onze strijd tegen maatschappelijk onrecht en dak- en thuisloosheid. ”Paul Blokhuis, Staatssecretaris Volksgezondheid, Welzijn en Sport “Ik heb Cornel Vader leren kennen als iemand die bestuurlijke wijsheid paart aan bezield ongeduld. Het is een weldaad dergelijke bestuurders tegen te komen en met hen te mogen samenwerken. Het contact met Cornel leidde dikwijls tot concrete acties, maar niet zelden ook tot verdieping van mijn eigen visie. Ik ben ervan overtuigd dat Cornel Vader deze kwaliteiten ook elders zal kunnen inzetten, ik wens dat hem, maar zeker ook onze samenleving van harte toe!” Jacobine Geel, De Nederlandse GGZ “Cornel inspireert mij elke keer als ik hem ontmoet. Hij laat mij telkens weer zien dat medemenselijkheid en barmhartigheid essentieel zijn voor het geven van duiding en richting aan het leven van de medemens die in verdrukking is geraakt. Dat moet hij blijven doen.” Reinier van Zuthpen, Nationale Ombudsman “Cornel Vader is iemand die sociale bewogenheid weet om te zetten in actie. Doordat hij verantwoordelijkheid neemt, kan hij ook anderen aanspreken op hun verantwoordelijkheid. En dat doet hij dan ook. Met veel ervaring, verstand en wijsheid in het sociale domein. En dus met gezag. “Martin van Rijn, Aedes

Groeien door te delen

Met zijn nieuwe beweging Groeien door te delen, richt Allard zijn aandacht op de menselijke maat. Weer echte aandacht voor elkaar. Eenieder helpt een ander. Groeien in de vorm van elke dag een beetje beter, wijzer, kwetsbaarder of mooier als mens, team, straat of bedrijf. Als je groeit, deel je makkelijker en als je deelt, groei je verder. Een positieve spiraal die niet meer is te stoppen. Allard is professioneel dromer, multi-vlieger, coach en spreker. Hij is samen met Irene en samen hebben zij 5 kinderen. Eerder verscheen zijn bestseller Semco in de Polder. Dit boek is inclusief 27 verhalen van mannen. Sterke mannen die hun kwetsbaarheid tonen. Voorbeeld verhalen voor jou en mij. Verhalen die je zal herkennen, raken en doen beseffen dat kwetsbaarheid juist sterk is. Verhalen die verbinden. De verhalenvertellers: • van 18 tot en met 72 jaar oud • van scholier tot pensionada • van medewerker tot ondernemer • van boer tot dominee • van alleenstaand tot getrouwd Per verkocht boek gaat er € 5,- naar de Stichting Groeien door te delen. De stichting ondersteunt de kwetsbaren in de Nederlandse samenleving (meer info: www.groeiendoortedelen.nl).

De val van Amerika

Waarom zou ik je moeten vertrouwen?

‘Contains great wisdom.’ - Joseph Jaworski, auteur van Synchronicity: The Inner Path of Leadership De sleutel voor iedere zakelijke relatie, organisatie en samenleving Een soepele samenwerking is het ideaal van iedere organisatie, maar de praktijk is weerbarstiger. Er zijn tenslotte voortdurend complexe problemen die opgelost moeten worden. Veel leiders reageren dan impulsief: ze vluchten of ze vechten. In toenemende mate zien we leiders die de oplossing kiezen die daar precies tussenin ligt: ze creëren vertrouwen. Aan de hand van persoonlijke ervaringen in het hart van een groot aantal vooraanstaande organisaties laten de auteurs van dit boek zien wat vertrouwen in een zakelijke context nu werkelijk waard is. Wat vertrouwen kan toevoegen aan innovatieve teams. Hoe je een gesprek met een ander kunt voeren om vertrouwen te bouwen. Hoe talent tot bloei komt. Zonder vertrouwen blijven problemen vaak onopgelost. Vertrouwen leidt tot een betere samenleving, een succesvollere organisatie en gelukkigere werknemers. ‘Een goed leiderschapsteam vereist onderling vertrouwen als basis voor een gezonde cultuur in het bedrijf. Vertrouwen in het team is de basis om te kunnen handelen met snelheid en empowerment, met zicht op de markt; en tevens een voorwaarde voor plezier in het dagelijkse werk.’ - Frans van Houten, CEO Koninklijke Philips ‘Vertrouwen is voor mij dat je je kwetsbaarheid zonder enige terughoudendheid met elkaar kunt delen.’ - Erik-Jan Mares, CEO Zeeman ‘Vertrouwen is voor mij het gebruikelijke startpunt, waarna niet meer achterom gekeken hoeft te worden om te weten dat met elkaar gemaakte afspraken nagekomen worden.’ - Chris Worp, Managing Director The Ocean Cleanup ‘Vertrouwen is loslaten.’ - Mirjam de Blécourt, lid Eerste Kamer, partner Baker McKenzie Over de auteurs (v.l.n.r.): Derk Egeler doorliep commerciële en bestuursfuncties in de dranken en beurzen. Vervolgens werd hij adviseur bij ‘gedoe in de top’. Zijn grote passie is het verbinden van mensen en teams door de natuur. Maikel Batelaan groeide op in management consultancy en werd medeoprichter en -bestuurder van een innovatief, duurzaam bedrijf. Zijn focus ligt op innovatie en ondernemerschap. Joost Manassen vervulde management- en bestuursfuncties in de FMCG in Nederland, Azië en Oceanië. Hij stapte over naar advisering om de potentie van mensen en organisaties te ontsluiten.

Socialisme en Democratie, nr 1, 2021

Weggeblazen door de bom

Op de ochtend van 22 maart 2016 blazen twee zelfmoordjihadisten zichzelf kort voor acht uur op in de vertrekhal van de luchthaven van Brussel. Een uur later brengt een derde terrorist een bom tot ontploffing in het metrostation Maalbeek. Bij de twee aanslagen komen 32 mensen om het leven en raken honderden mensen gewond. Een van de gewonden is Karen Northshield, een Belgisch-Amerikaanse vrouw van dertig die op weg is naar de Verenigde Staten. Ze wordt letterlijk weggeblazen door de bom, die amper een paar meter bij haar vandaan ontploft. In extremis wordt ze overgebracht naar een ziekenhuis, waar ze de ene operatie na de andere ondergaat. Hoewel geen enkele arts haar in staat acht om die klap te overleven, slaagt de ex-topsportster erin om met een ongeziene levensdrang de vele beproevingen één voor één te overwinnen. Een paar jaar na de tragische gebeurtenissen die de hele wereld op zijn kop zetten, blikt Karen in dit boek terug op het bovenmenselijke gevecht dat ze ruim drie jaar lang heeft geleverd om de lichamelijke en geestelijke pijn te boven te komen en zichzelf stukje bij beetje weer op te bouwen. Aan de hand van het beeld van een versnipperd lichaam dat zichzelf weer bijeen probeert te rapen, brengt ze haar verhaal in de vorm van een verknipt alfabet, van A voor Aanslag tot Z voor Zaventem. Een ingetogen en – hoe kan het ook anders – fragmentarische manier om een ondraaglijke realiteit te verwoorden. Een getuigenis van veerkracht zoals je die maar zelden tegenkomt. Voorwoord van Mark Eeckhaut.

Onzichtbare ideologie

Weten wat telt in tijden van crisis

Wanneer alles goed gaat, stellen we ons weinig vragen. Het is de confrontatie met het weerzinwekkende of levensbedreigende die onze vertrouwde wereld op losse schroeven zet. Enkele schokkende incidenten van politiegeweld tegen zwarte mensen in de VS gaven in het voorjaar van 2020 aanleiding tot een massale solidariteitsbeweging. Ook bij ons heeft Black Lives Matter het kritisch besef over ons koloniaal verleden aangescherpt. Op een heel andere manier haalt de covid-19-pandemie onze vertrouwde wereld grondig overhoop. Tal van academici werden uitgenodigd om deskundige duiding te geven in het publieke debat: niet alleen over de interpretatie van statistische gegevens, maar ook over de impact van de pandemie op de organisatie van onze volksgezondheid en op ons economisch weefsel. Waar we minder bij stilstaan is welk effect de pandemie bovendien heeft op de voedselzekerheid in de wereld. De gezondheidscrisis is zo alomtegenwoordig dat ze andere crisissen naar het achterplan terugdringt. De Brexit jaagt echter een economische en politieke schokgolf door Europa die nog lang zal nazinderen. Tegelijk staan we aan het begin van een ongekende klimaatcrisis waarvan de omvang nog nauwelijks te overschouwen is. Die spoort ons aan om fundamenteel anders te gaan denken over energiebevoorrading, woonbeleid en afvalverwerking. Over deze en andere thema’s gaat het in deze nieuwe reeks Lessen voor de XXIste eeuw.

Een jaar in lockdown

Sien, Jos, Gerda, Myriam, Omer … wonen, werken of komen op bezoek in Home Vogelzang in Heverlee. Sinds het begin van de coronapandemie gaan de woonzorgcentra over de tong. Want terwijl iedereen zich op de ziekenhuizen focuste, reden de lijkwagens af en aan in de rusthuizen. Bijna twee op de drie COVID-19-doden vielen daar. Maar wie sprak er met de mensen achter de cijfers? Bart Schoovaerts en Lies Kortleven namen tijd om te luisteren. Een jaar in lockdown. Coronaverhalen uit een woonzorgcentrum is een tijdsdocument. Maar het is ook een megafoon, naar analogie van de vzw van de auteurs die stemlozen een stem wil geven. Inspirerende verhalen over leven en dood, veerkracht en levenskunst. Om van te leren. En om na te denken over hoe we omgaan met ouderen in de samenleving.

De complete professional

Sint-Niklaas

Veel is ordinair, te banaal voor woorden. Johan de Vos kijkt naar de ogen van de man die met een zak vol lege flessen naar de glascontainer stapt en merkt hoe ze hem ontwijken. Hij luistert naar het verhaal van de weduwe. Haar man had een hoge functie in de mayonaisefabriek, maar hier in het woonzorgcentrum stierf hij niet aan corona, maar misschien simpelweg aan verdriet. Ze kan er beter niet over praten en zeker niet klagen, het verpest de stemming, zegt men, en zo hou je geen vrienden. Dag na dag exploreert Johan de Vos de tussenstad waar hij woont. Sint-Niklaas. Ambitieuze jongens wilden haar verbouwen tot tegelijk Chicago en Disneyland. Het is potsierlijk, maar de werken liggen stil. De stad is naakt en het zou er rustig zijn ware het niet dat één man daar stenen slijpt en met dat snerpend lawaai onrust zaait. Met zestig exploraties schetst Johan de Vos, hij is ondertussen wat ouder geworden, hoe het leven gezien vanop de begane grond en in coronatijd kan zijn: niet hoopgevend of triestig, sexy of dor, liefdevol of vijandig, neen, alles tegelijk.

Wie ben ik ? En Gij ?

God en Allah in het land der atheïsten

Over godsdienstlessen op school, de cartoons van Charlie Hebdo, de Europese cultuur, hoofddoeken en moskeeën… Bij alle discussies over religie en samenleving wordt er naar ‘de Verlichting’ verwezen: naar natie en rechtsstaat, vrijheid van godsdienst en scheiding van Kerk en Staat, naar democratie en het recht van de meerderheid. Allemaal in naam van de Verlichting. Door links en rechts, door voor- en tegenstanders van religie in het algemeen en van de islam in het bijzonder. Herman Lauwers toont aan hoe meerduidig de moderniteit in haar houding tegenover religie is sinds de Verlichting. Hij zoekt uit hoe het christendom zich daarin inpaste en wat dat zou kunnen betekenen voor de islam in de moderniteit. Hij vecht de arrogantie aan van het Nieuwe Atheïsme, maar stelt ook eisen aan Europese moslims. Herman Lauwers verzet zich tegen de lekenstaat, omdat die van atheïsme een staatsfilosofie maakt. Hij zoekt naar een nieuwe interpretatie van religieus pluralisme in een multiculturele staat. Hij formuleert van daaruit ook een kritiek op het boek Over identiteit van Bart De Wever. God en Allah in het land der atheïsten is een boek met een brede scope: van christelijk humanisme tot postmodernisme, en van religieuze intuïtie tot strijdend atheïsme. Geschreven voor wie op zoek is naar nuance.

Socialisme en Democratie 6

Euthanasie: waarom niet? (pod)

Vrijheid, gelijkheid, burgerschap

Het uur blauw

Johan Terryn verloor zijn vader midden in de eerste lockdown. Rouwen en verdriet delen werden sterk beperkt door de omstandigheden. Hij gebruikte dan maar zijn column op de radio om zijn rouwboodschap de wereld in te sturen. Vele luisteraars voelden zich geraakt en vertelden hem spontaan hun eigen verhaal over het gebrek aan nabijheid bij het afscheid.Met twaalf van hen ging hij in gesprek, tijdens een wandeling die begon in het pikkedonker en eindigde bij zonsopgang. Twaalf mensen kwamen zo op verhaal.In dit boek verweeft Johan de verhalen van zijn tochtgenoten met een dertiende verhaal: dat van zijn eigen rouwproces. Het is een unieke vertelling over wat het betekent om een geliefde te verliezen, over rouwen in bijzondere tijden, over afscheid zonder nabijheid. Van donker naar licht, zoals ook de zon zich op het uur blauw langzaam laat zien.'En dan komt dat ongemakkelijke moment waarop mensen je willen troosten. "Sterkte. Veel sterkte." Het is alsof ze je een veel te harde schouderklop geven. En je denkt: "Sterkte? Ik heb geen sterkte nodig; ik voel me krachtig genoeg. Ik heb warmte nodig, en aandacht, en nabijheid."'

Kafka in de rechtsstaat

Een crisis in de rechtsstaat. De onderzoekende geest van de pers en een paar Kamerleden legden bloot hoe de wetgever, ministers, ambtenaren en de rechter functioneerden in de kinderopvangtoeslagenaffaire. Talloze gezinnen werden jarenlang ontwricht door kafkaëske terugvorderingspraktijken van de belastingdienst. De gang naar de rechter was vaak zinloos en rechtsbescherming werd een illusie. Mensen raakten hun huis kwijt en moesten aanzien hoe hun toekomst werd verwoest. De commissie-Donner stelde ‘institutionele vooringenomenheid’ vast bij de belastingdienst, maar meende dat daar eigenlijk weinig tegen te doen is. De wijze waarop de overheid vanaf 2007 in de greep raakte van een onwettig antifraudebeleid en bleef vasthouden aan het eigen gelijk, vormt een treurig dieptepunt in de recente geschiedenis van de Nederlandse rechtsstaat. In Kafka in de rechtsstaat beschrijft Ellen Pasman hoe het zover heeft kunnen komen, maar ook hoe het in de toekomst kan worden vermeden. Ellen Pasman (1958) is advocaat. Van 1995 tot en met 2000 was zij een van de advocaten in de uiteindelijk succesvolle procedures van de journalist Willem Oltmans tegen de Staat der Nederlanden, waarover zij in 2002 het boek Oud zeer publiceerde.